Các bạn thân mến,
ĂN “NOÁI”
Đọc nhan đề như rứa chắc bạn biết ngay tui là người ở cái xứ mô rồi chơ chi nữa !
Dạ xin thưa: quê cha của tui ghi trong giấy khai sinh là chánh quán làng Chánh Lộc, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên, quê Mẹ là làng La Chữ, huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên.
Rứa tức là tui là dân Huế chay 100%. Mà đã là dân Huế thì không bao giờ “Nói” mà chỉ “Noái” mà thôi. Bao nhiêu chữ vần “OI” dân Huế đều đổi thành “OAI” hết cho nó oai.Ví dụ “Hỏi” thì dân Huế phát âm thành “Hoải”, “Coi” thành “Coai” vv…
Vậy nếu có lúc nào bạn đến thăm cô nàng nào dân Huế mà thấy cô mắt nhắm, mắt mở, tóc tai lòa xòa , nước mắt , nước mũi tùm lum, ra chào bạn mà toe toét cười “noái”: “Khoái quá!, khoái quá!”
Thì bạn ơi, đừng vội tưởng lầm rằng thì là cô ta khoái gặp mặt bạn mà “a thần phù “ nhảy vào thì ăn đòn ngay đấy bạn ạ. Cô ta đang làm bếp mà khói bay vào mắt nên cô ta bảo là Khoái”quá! “Khoái” đây tức là ngọn khói trong câu ca:
“Trên đường về nhớ đầy, nhớ nhà châm điếu thuốc, khói huyền bay lên cao”
Khổ như rứa đó! Dân Việt Nam ta chỉ có 3 miền: Bắc, Trung, Nam mà ngôn ngữ đã khác hoắc chẳng trách gì dân Tàu mỗi vùng nói một thứ tiếng : tiếng Tiều, tiếng Quảng, tiếng Hẹ vv không ai hiểu ai, nếu không bày đặt ra tiếng phổ thông Quan Thoại.
“Ăn”
được liệt vào đệ nhất khoái
trên trần đời, mà ăn thì thường đi chung với “Nói” nên “Nói” là một nhu cầu hàng đầu trong cuộc sống. Con nít vừa ăn lễ “thôi nôi” xong là đã bắt đầu bập bẹ nói. Có rất nhiều cách “Nói”. Tôi nhớ vào khoảng năm 1963 hay 1964 gì đó có một ông nhà văn, tôi quên mất tên ( Khổ quá, tra rồi nên noái trước quên sau!) có viết một “thiên khảo cứu” về chữ “NÓI” gồm có mấy trăm, mấy ngàn chữ gì đó liên quan đến chữ “NÓI” và ông thách đố nếu ai đưa được ra một chữ “Nói” mà ông không đề cập đến thì ông chịu thua một số tiền khá lớn, tôi lại quên mất tiêu là bao nhiêu. Tôi cũng lại không nhớ là có ai thắng cuộc thách đố ngộ nghĩnh này không. Nhân thể, tôi cũng xin đưa ra một danh sách ngắn về những chữ “Nói” mà tôi nhớ được như sau và tôi không dám thách đố gì hết vì tôi nhớ đâu viết đó chứ không sưu tầm như ông nhà văn và khảo cứu gia nọ. Này nhé:
Nói như sanh như sứa, nói toạc móng heo, nói lung tung, nói tầm bậy tậm bạ mà trúng tùm lum tà la, nói như dùi đục chắm mắm nêm, nói bẻ que không kịp, nói láu táu, nói huyên thuyên, nói dốc tổ, nói ngọng, nói nghịu, nói văng bọt mép, bọt mồm, nói tía lia cái lỗ miệng, nói xiêng, nói xẹo, nói xỏ nói xiêng, nói liên miên bất tận, nói liên tu, liên tồn kỳ trận, nói vung tàng tán, nói vung xích chó ,nói cà lăm cà cặp, nói bập bẹ, nói lắp bắp, nói láp nháp,nói miệng không kịp đâm da non, nói dở, nói dài, nói dai, nói kiến trong hang bò ra, nói thiên, nói địa, nói ba hoa chích chòe, nói lung tung xòe, nói lầu bầu trong miệng, nói nhảm nói nhí,nói leo, nói rờ rờ, nói có sách mách có chứng, nói tào lao xịt bộp, nói ba hoa thiên địa, ăn tục nói phét, nói thỏ thẻ, ăn nói ngọt ngào vv….
Noái chi mà noái dữ rứa! Thôi tui không noái nữa! Các bạn có ai còn chữ mô về “Nói” nữa thì viết ra cho bà con thiên hạ nghe chơi cho vui. Xin tiếp tục loạn bàn về chữ “NÓI”.
Lúc con vừa khôn lớn, các bâc làm Cha, làm Mẹ bao giờ cũng dạy bảo con phải học ăn học nói: “Lời nói chẳng mất tiền mua , lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.” Tiếng Tây có câu: “Il y a des vérités qui ne sont pas bonnes à dire!” Có những sự thật không nên nói ra. Chẳng hạn bây giờ tôi hỏi bạn: Những gì tôi viết ra từ nãy đến giờ bạn thấy ra răng.
Nếu bạn thẳng như ruột ngựa Thượng Tứ, bạn phán cho 2 chữ: “Dở ẹt!”thì chắc là tôi sẽ giận bạn ít nhất là 3 ngày không thèm dòm mặt bạn, mặc dù tôi biết bạn “noái” đúng.
Lại có những câu răn dạy như:
“Biết thì thưa thốt, không biết thì
dựa cột mà nghe !” cũng tương tự
như cha mẹ thường cấm con nít không
đựoc “nói leo” tức là nói chen vào
câu chuyện của người lớn. Đây mới
thật là khó thể vâng lời vì nhiều khi ngứa miệng không thể chịu được vì mình biết rõ ràng vấn đề, mình thấy rõ mười mươi mà cấm mình nói ra thì thật là bất công vô cùng và nhiều khi gây tai hại nữa. Có câu chuyện khôi hài thật !00% như sau: Cậu con trong lúc ăn cơm cùng với gia đình và trong bửa tiệc này có sự hiện diện của một ông khách quý. Trong lúc người lớn đang vui câu chuyện thì thằng bé lễ phép đưa cao tay như được chỉ bảo ở lớp học mỗi khi muốn phát biểu ý kiến. Ông cha lừ mắt ngăn không cho cậu bé nói, ý chừng muốn bảo là không được nói leo. Cậu bé ngồi im thin thít, mặt đỏ bừng, ấm ức bị người lớn xử hiếp.Một lúc sau ông bố bảo: “hồi nãy con muốn nói gì bây giờ bố cho phép con nói.” Cậu con lễ phép trả lời mà nước mắt lưng tròng: “Muộn rồi bố ơi, hồi nãy bố gắp mấy cọng rau mà con thấy có con sâu nằm lòng thòng, con muốn nói mà bố không cho phép.” Đấy, tai hại của không cho phép nói leo!
Kể câu chuyện
này ra đây không phải tôi muốn các
bậc cha mẹ cho phép con trẻ nói leo. Nhưng
lắm lúc “leo” cũng không có gì là xấu nhất là bây giờ tại xứ Mỹ này các lão ông quá tuổi 65 đã được chính phủ cho phép dùng thẻ Medicare để mua Viag ra mà “leo” giá rẻ như bèo, 6 viên màu xanh lơ giá chỉ 3 dollars trong lúc trên thị trường tự do một viên giá 10 đô và nghe đâu bây giờ vì giá xăng cao nên một viên thần dược này giá đã lên đến 12 đô. Tôi có ông bạn khả năng sinh lý mất tiêu vì bị bệnh tiểu đường hiện còn ở quê nhà nhắn tôi nếu về thăm quê hương thì nhớ mang về cho ông ta ít viên màu xanh hy vọng vì ở VN toàn thuốc giả uống vào đã không có effet mà có khi xui xẻo là phải vào bệnh viện vì cột cờ vẫn dựng đứng muôn năm. Ủa, tôi đang viết chuyên về “nói leo” sao bỗng dưng lạc đề sang chuyện “leo trèo” thế này. Xin các bạn tha thứ cho tôi vì méo mó nghề nghiệp! Bạn vàng của tôi tại quê nhà ơi, xin đừng giận tôi vì tôi đưa trường hợp của bạn vào trong bài viết “noái tào lao xịt bộp” này nhé!
Viết về ăn
nói mà không nói đến cái nghề của
các quan trạng tức là luật sư thì thật
là một thiếu sót. Lúc tôi còn học trung
học, thỉnh thoảng tôi cùng các bạn hoc
cúp cua đi đến các phiên tòa để
được nhìn xem mấy ông luật sư phất
tay áo rộng thùng thình trong dáng điệu
thật là oai phong và hào hoa như các vị quan
đầu triều trong các tuồng hát bội.Tôi
say mê phong cách của các ông luật sư,
tôi uống từng lời nói văn hoa , những
luận điệu chắc như cua gạch, những
bắt bí nhau qua từng lời nói, qua từng câu
văn, qua từng ngữ vựng, qua những sơ hở
trong biện luận. Đúng là mấy ông
“Thầy cải” hay “Thầy nói” thì
cũng rứa thôi ! Và tôi quyết tâm sau này phải hành nghề luật sư. Không may hay là may cho tôi, ông Nội tôi vốn là một quan tri huyện của Nam Triều đã khuyên tôi không nên theo nghề này vì ông bảo rằng nghề này là một nghề “Chém cây sống trồng cây chết”, bênh vực cho người này, giúp người này nhưng mà lại làm hại cho người kia, mà lại còn hại oan nữa, gây ra không biết bao nhiêu là oan khiên tang tóc trong đời. và ông dẫn chứng những trường hợp oan oan tương báo xảy ra cho các ông quan tòa và luật sư lúc về già thường mắc chứng khùng điên. Và tôi đã nghe theo lời khuyên của ông Nội tôi, từ bỏ mộng làm Luật sư. Sau này tôi có một ông bạn làm dự thẩm tòa án, ông ta tuyên bố một câu xanh rờn: Đàn bà có hai nghề không nên làm, thứ nhất là Làm đĩ và thứ nhì là làm Luật sư. Ông căn cứ vào đâu để đưa ra nhận định trên, tôi đã không hỏi ông ta. Và đã tự suy luận lấy, nhưng không muốn viết ra đây sợ nhiều đụng chạm vô ích.
Ngoài nghành
nghề luật liên quan đến “Ăn noái” còn có một nghề khác cũng “ăn nhờ” vào khả năng “noái”. Ấy là nghề “Xướng ngôn viên”. Còn nhớ lúc quê hương đang còn trong khói lửa chiến tranh, hằng đêm nghe buổi phát thanh “Tiếng nói Dạ Lan”, tôi, dù không phải là chiến binh ngoài trận tuyến, nhưng nghe cô Dạ Lan ỏn thót, ỉ ôi, ngọt như đường cát , mát như đường phèn Quảng Ngãi, dịu mát như đường Thốt Nốt, lòng tôi cũng bâng khuâng để hồn rung động theo từng tiếng thở, tiếng cười , giọng nói của cô Dạ Lan và lòng bỗng dưng chùng xuống cho mộng mơ, cho yêu đương nhung nhớ và tôi mơ ước thành chiến binh để được cô Dạ Lan nhắn gửi những lời yêu đương tình tứ. Chương trình này theo tôi là một chương trình phản chiến, thay vì nâng cao tinh thần chiến đấu của chinh phu ngoài mặt trận thì lại làm nãn lòng chiến sĩ và làm tăng thêm nỗi sầu muộn của chinh phụ ngóng trông chồng trong đêm trường hiu quạnh nhớ mong.
Một năm trở lại đây, một chương trình phát thanh trên NET đã cho nghe một giọng nói dịu êm, mượt mà như nhung lụa, tình tứ như mây tròi trôi trên đỉnh núi, ngọt như không thể nào ngọt ngào hơn, giọng nói Điêu Thuyền mà huynh trưởng của chúng tôi, một lão trượng tuổi ngoài tám mươi đã đặt tên thật nôm na và đầy ý nghĩa: “Giọng nói chết người”.
Để kết thúc cho những lời bàn phiếm về “Ăn Noái” tôi xin khuyên các bạn nếu muốn vui hưởng tuổi già thì nên ăn tục nói phét như những hội viên của hội ATNP, một câu lạc bộ vừa mới sáng lập và được sự gia nhập khá đông của những người trong hoàng hôn tuổi hạc. Chúng tôi nói phét để “Vui thôi mà” (Chữ của thí sĩ Bùi Giáng mà tôi vừa học mót được) chứ không nói phét kiểu: Quê hương ta “rừng vàng biển bạc đất phì nhiêu”, cắm một ống nứa xuống đất là dầu hỏa phun lên khiến vừa rồi một vùng dân cư bị hỏa hoạn tàn phá vì dân chúng dùng dầu phí phạm. Các nước tư bản mà tin lời nói phét này thì quê hương ta lại phải đắm chìm trong khói lửa chiến tranh là cái chắc.
Hoàng Lão Tà
(Viết tại California lúc giá xăng lên quá 3 dollars một gallon)
|