Lại một năm nữa sắp chìm vào quá khứ mù khơi ! Lại thêm một cái Tết trên đất khách quê người ! Từ khi xa quê hương tôi chưa một lần trở về đón Xuân trên thành phố thân yêu sống không đặng mà đi thì luyến nhớ.

Vâng, Huế, nơi chôn nhau cắt rún của tôi, quê hương nghèo khổ, đất cày lên sỏi đá với giòng sông Hương lặng lờ trong xanh nhưng thiếu đất phù sa của những giòng sông nơi miền Nam trù phú, nước đục lờ phù sa màu mỡ. Đã hẹn với lòng sẽ về quê hương sống lại không khí những ngày đầu Xuân với pháo đỏ rượu hồng, với cây nêu vươn mình trong nắng, với mứt bánh ê hề, với áo quần xênh xang đi thăm viếng bà con họ hàng bằng hữu. Thế nhưng, đã bao mùa Xuân trôi qua, tôi vẫn nương náu xứ người, gần như dửng dưng trước những hội hè đình đám, những khu chợ Tết ồn ào tấp nập quà bánh, hoa lá chẳng khác gì trên quê hương yêu dấu.Tại sao lại thờ ơ không một náo nức hân hoan như những ngày xưa cũ ? Phải chăng vì tuổi đời đã oằn nặng trên đôi vai nên niềm vui ngày Tết cũng phai tàn theo năm tháng chồng chất ? Không, tôi nhớ Bố tôi lúc bằng tuổi tôi bây giờ, ông Cụ cũng đã từng vui theo với con cháu để đón Xuân. Vẫn còn hăm hở đi thăm bạn bè, bà con. Trong ký ức của tôi, năm nào ông cụ cũng “vòi vĩnh” Mẹ tôi đưa tiền may một bộ complet mới, mua một vài chiếc cà vạt bằng soie màu sắc trang nhã, đóng một đôi giày da Italy đen bóng để thưởng Xuân. Sở dĩ ông Cụ diện kẻng như thế vì ông Cụ vốn đẹp trai, dáng vẻ hào hoa.Tôi là thằng con “ngu” nên không “học” được những cái hay cái đẹp của ông Bố nên nhan sắc chỉ vào hạng xuýt xoát điểm trung bình. Còn nhớ một hôm, thằng bạn đồng nghiệp, không hiểu hứng chí như thế nào mà ngồi ngắm nhìn tôi chăm chú rồi phán một câu làm tôi nhụt chí anh hùng :

“Tau thấy mi không đẹp trai.”

Tôi nghĩ thầm trong bụng: "Ô hay ! Cái thằng cà chớn ! Tau có bao giờ nghĩ là tau đẹp trai đâu ! Mà đẹp hay xấu thì mặc kệ tau chứ mi xía vào làm cái gì ?" Nghĩ thì như vậy nhưng tôi không nói ra và tôi nhớ tôi chỉ mĩm cười ra vẻ khinh ngạo nhưng trong lòng thì ức lắm vị tự ái bị tổn thương. Cũng may là nó nói tôi không đẹp trai chứ nó mà nói tôi xấu trai chắc là tôi phang chiếc ghế vào mặt nó cho chừa cái thói lanh chanh ưa xía vào chuyện thiên hạ.(Cái máu du côn trong người của tôi cũng khá nhiều đấy chứ !)Thật ra thì lúc nó chê tôi không đẹp trai, tôi thừa hiểu ý nó muốn nói tại sao tôi không đẹp trai mà lại có vài ba cô có cảm tình và rất có thể có cô trót dại mà đem lòng “thương”, còn nó đẹp trai hơn tôi mà cu ki, kút kít chẳng có ai đoái hoài thương nhớ. Và vì vậy mà tôi hãnh diện thầm, dù bị chê dung nhan không bằng Phan An, Tống Ngọc. Mà bằng thế quái nào được nhỉ ? Thật là vớ va vớ vỉn ! Hơn Truơng Chi đã là may mắn lắm rồi ! Đâu dám nghèo mà ham! Ăn mày đòi ăn xôi gấc ! Tôi đùa cho vui thế thôi chứ không dám tự khoe mình vì mình chẳng có gì đáng để khoe khoang ngoài cái mồm tía lia, ba hoa thiên địa, nói như sanh như sứa khi bắt trúng tần số. Ông Ngoại của tôi lúc sinh tiền thường mắng tôi là :

"Cái thằng ni, hắn nói không để miệng đâm da non !”

Lúc còn đang độ tuổi đào tơ mơn mởn mà nhan sắc đã không mặn mà , còn thiếu muối, tthiếu mắm, thiếu ớt, thiếu tiêu thì lúc tuổi không còn xoan nữa làm sao mà có thể được khen tặng “đẹp lão” nên vì vậy mà mặc cảm mang đầy mình mẩy không cởi ra được. Lại thêm cái chữ nghèo đeo đẳng mãi bên lưng nên lại càng co rút lại trong nhún nhường khiêm tốn. Đấy là một trong những lý do tại sao tôi cứ lần lữa mãi chưa muốn về quê hương ăn Tết. Chẳng lẽ mang danh Việt Kiều hồi hương mà Tết nhất, bà con, cháu chắt đến mừng tuổi lại không có chút tiền còm lì xì cho phải đạo. Mà đã lì xì thì phải làm sao cho xôm trò một tí chứ năm ba chục ngàn thì chỉ để cho ngưòi ta dè bĩu chê cười đằng sau lưng là Việt kiều đói hay là Việt kiều trùm Sò. Biết bao nhiêu là giai thoại về Việt kiều áo gấm về làng, cố gắng làm thế nào cho giống với các sĩ tử thời xa xưa lúc tên chiếm bảng vàng, vinh quy bái tổ , thênh thang áo gấm , ngất ngưỡng trên lưng ngựa, có lọng che, cờ quạt đón đưa nên nghe riết tôi đâm ra e ngại sợ về quê ăn Tết bị đồng hoá với các vị áo gấm về làng trong khi áo quần của tôi chỉ thuộc loại second-hand mua với giá bán Sale ở chợ trời Golden West. Sau đây là một vài thuộc tính của các quý vị "Áo gấm về làng":

Trong tứ khoái trên đời, ĂN được xếp đứng đầu vì vậy đã là Việt kiều tức là khách phương xa về cố thổ thăm viếng quê hương, khách phải có cung cách ăn uống khác với người ”bản xứ”.Dễ thôi! Chỉ cần biểu diễn một vài trò ngoạn mục là thiên hạ lé mắt ngay. Này nhé ! Trước đây mình uống nước mưa chứa trong bồn nước xây trong nhà, loăng quăng bơi lội lia chia, bây giờ văn minh rồi, không thể cẩu thả như vậy được. Phải mua nước suối đóng chai cất giữ trong tủ lạnh để hợp vệ sinh và khỏi phải mắc bệnh tháo dạ. Nếu không có nước đóng chai thì uống la de thế vào vậy. Còn ăn ư? Nếu muốn nặng phần trình diễn một tí thì phải ăn bằng dĩa phải dùng dao, nĩa thay cho đủa. Cách này bị biểu diễn nhiều lắm rồi nên không còn tác dụng nữa . Nhưng còn lối trình diễn khác không kém phần ngoạn mục ấy là lúc ăn thịt gà phải tăn măn tỉ mỉ lột bỏ mãnh da gà để chất đống trước mặt, cố ý không nhớ câu : “Nhất bì nhì cốt”. Phải nghiêm giọng căn dặn thân nhân đừng ăn da gà, và các chất mỡ mòng để tránh lượng cholesterol cao trong máu . Vào tiệm ăn phở, nhớ cao giọng bảo nhà hàng đừng chan nước béo màu vàng ngậy thật hấp dẫn như thuở xa xưa lúc nào cũng gọi thêm một tô nước béo và mấy cọng hành chần mới chứng tỏ rằng ta đây là dân sành điệu biết thưởng thức phở. Chỉ sơ sơ một vài chiêu là đủ để cho bàn dân thiên hạ thấy mình là Việt kiều rồi.

Nhưng ăn xong rồi thì phải đến vấn đề MẶC chứ! Các ông Việt kiều phải nghiên cứu trang phục sao cho bắt mắt và khác với đồng bào trên quê hương. Áo quần phải là “hàng hiệu” như Ralph Lauren, Levis, Calvin Klein vv…Lưng phải mang dây nịt có chiếc túi đàng trước bụng, ngang với lỗ rún để đựng tiền hay giấy tờ lặt vặt cho khác với thiên hạ, để vừa thoạt nhìn là biết ngay dân ở ngoại quốc mới về. Dù khí hậu nước ta không ôn hoà nhưng cũng nên cố gắng tỏ ra mình là người lịch sự bằng cách không mang dép mà phải Tennis shoes hẳn hoi và mang vớ dày như lúc chạy nhảy trên sân quần vợt. “Đồng hương” ta ở quê nhà ngày nay ham chuộng quần vợt lắm, nên ta cố gắng đi giày, mang vớ hàng hiệu kẻo bị cười khinh.

Tiếng Việt Nam ta có những danh từ kép thật đáo để, hay không thể nào chê được.Ví dụ “đau khổ”, đã đau thì đương nhiên phải có khổ, “cơ cực”, cơ là đói, vậy đói thì phải đi đôi với cực. Dân Huế có thành ngữ : “Xụt bệ thợ rèn”” để chỉ những cái gì không hay, không đẹp nghĩa là chẳng ra cái quái quỷ gì. Chữ “xụt”, là chữ của dân Huế, dân Nam Kỳ gọi là “thụt” và dân Bắc Kỳ gọi là “thổi”. Đã xụt thì phải có cái bệ mà dân Bắc Kỳ gọi là thổi ống bể, mà đã có ống bể hay là bệ thì 100% là phải có ông thợ rèn. Vì vậy mà 4 chữ “xụt bệ thợ rèn” phải đi chung với nhau và hay không bút mực nào tả nổi. Khi muốn chê một thứ gì không có giá trị chỉ cần bảo là đồ “xụt bệ thợ rèn” nghĩa là do ông thợ rèn phải hì hục thổi cho than cháy đỏ để rèn để đúc thì làm sao mà so sánh được với các vật dụng chế tạo bằng cơ khí tối tân. Sở dĩ phải đưa một đường loạn bàn về ngôn ngữ học là muốn nói đến hai chữ “ăn nói”. Chữ ăn đi đôi với chữ mặc vì người ta thường bảo “miếng cơm manh áo”. Nhưng chữ ăn cũng đi chung với chữ nói vì ăn no rồi thì thế nào cũng phải nói chứ đói thì làm sao mà nhếch mép nổi để mà nói vung vít được. Do đó Việt kiều áo gấm về làng ngoài ăn mặc ra phải biểu diễn thêm cách nói mới đủ bộ “tam xên”: Ăn, Mặc và Nói. Nói năng thì phải theo kiểu tứ lục giống như nghề làm Nails chủ hưởng 4 phần thợ lãnh 6 phần, tức là 6 chữ Việt thì phải có 4 chữ Mỹ chêm vào để tỏ ra ta đây , “xa quê hương nhớ mẹ già” nhưng quên gần hết tiếng mẹ đẻ . Tôi có anh bạn kể cho nghe câu chuyện khôi hài tưởng như phịa nhưng anh ta thề sống thề chết là chuyện thật 100%: Một Việt kiều hồi hương được thân nhân đưa về thăm viếng làng quê nơi chôn nhau cắt rún. Anh ta chỉ trả lời nhát gừng theo kiểu Mỹ chỉ bằng một vài âm ngắn gọn như:

Anh có còn nhớ ngôi nhà của bác Ba trong họ nhà mình không ?
A À!
Anh biết không, dân làng mình bây giờ nhiều người giàu lắm.
À Há !

Báo hại bà con anh ta chẳng hiểu là anh muốn nói cái gì, cứ ngẩn tò te. Và cứ thế câu chuyện lạt như nước ốc tiếp diễn mãi mà không cạy ra được một câu nào từ cửa miệng của ông Việt kiều vừa hồi hương cho đến lúc không may cho ông ta một con chó mực từ trong sân một ngôi nhà nọ chạy vụt ra sủa vâu vâu vì thấy người lạ và có lẽ cũng vừa ngửi thấy mùi butter và cheese toát ra từ khách phương xa . Anh chàng cuống quýt cong lưng chạy , vừa chạy vừa la toáng cả lên, đặc sệt giọng nói của quê hương:

Ui, Ui, chó kéng, chó kéng !

À thì ra vẫn chưa quên tiếng Mẹ đẻ và “accent” Mỹ từ nãy giờ đã biến thành âm điệu của quê hương!

Nghe nói ở một vùng ven biển nọ, đa số dân cư đều vượt biên tìm tự do vì họ có đầy đủ phương tiện thuyền bè thuận lợi hơn dân thành thị. Ra ngoại quốc, họ thành công trên thương trường nên lúc mặc áo gấm về làng họ báo hiếu tổ tiên bằng cách xây lăng mộ thật huy hoàng tráng lệ, lâu đài, đền các sum nghiêm, tạo thành một khu du lịch khá nổi tiếng được rất nhiều Việt kiều về thăm quê hương biết đến. Người ta kể rằng khu nghĩa trang này suốt năm tấp nập thợ thuyền xây cất vì các Việt kiều ganh đua nhau, muốn mồ mã tổ tiên nhà mình hơn hẳn các lăng mộ bên cạnh . Hể cứ thấy có ngôi mộ nào to lớn hơn, nguy nga hơn là lập tức phá bỏ ngôi mộ hiện hữu để xây cất cái khác to lớn hơn, đẹp đẽ hơn theo kiểu gà ghét nhau vì tiếng gáy. Dĩ nhiên cũng là một hình thức hiếu để đáng ngợi khen nhưng phần nào hoang phí vô ích khi chung quanh họ còn những gia đình cơm không đủ no, áo không đủ mặc đang cần sự giúp đở. Vì cạnh tranh muốn khoe tài sản mà quên mất rằng theo khoa địa lý, nơi chốn an nghĩ của tiền nhân phải thanh tịnh và phải tuyệt đối tránh sự dời đổi. Có lẽ vì vậy mà các “kẻ khuất mặt” đã không bằng lòng dù lăng mộ của họ khang trang , đồ sộ, huy hoàng, lộng lẫy hơn trước với những hình tượng vương giả gồm đủ long lân quy phụng được nhìn thấy ở các lăng miếu của các bậc vua chúa thời xưa. Do đó mà rất có thể chư vị này đã nổi trận lôi đình và trừng phạt những người đã xây lăng mộ cho họ bằng cách giáng những trân bão kinh hoàng vừa qua, vì nghe đâu các Việt kiều này đều xây dựng sự nghiệp ở vùng biển của xứ Cờ Hoa. Các vị thống đốc các tiểu bang bị bão lụt nên khăn đóng , áo gấm dài, võng lọng ngựa xe thành tâm sắm lễ tam sanh gồm trâu, bò, dê, thêm một ít gà vịt không nhiễm vi khuẩn H5N1và hoa quả về tận vùng biển của quê hương tôi, nơi các nghĩa trang có lăng miếu huy hoàng do các dân Mỹ gốc Việt xây cất, để cầu xin các chư thần, các “người khuất mặt” ban ân phò hộ cho dân cư Mỹ và Việt và các sắc dân khác trong các tiểu bang của quý vị được bình yên vô sự, tai qua nạn khỏi , an khang thịnh vượng trong những năm tới. Đây chỉ là những lời khuyên và lời đoán mò của đệ tử Tiên Ông Lốc Cốc Tử, xin các bậc tiên tri, tử vi bói toán thứ thiệt đừng cười tại hạ và xin quý vị đừng đập vỡ mu rùa của thầy bói này khiến nồi gạo cũng phải vỡ theo vì quý vị có toàn quyền tin hay không tin và xin để cho kẻ hèn này tiếp tục sinh sống bằng nghề bói toán để an hưởng tuổi già xế bóng.

Nhân dịp đón mừng năm mới, để vui đời tỵ nạn, tôi lẩm cà lẩm cẩm viết lách lăng nhăng để bạn bè đọc chơi lúc trà dư tửu hậu. Quý vị nào không nằm trong danh sách bằng hữu của tôi mà chẳng may lại vớ phải bài viết loạn cào cào của tôi thì xin quý vị ban cho tôi hai chữ đại xá nếu có điều gì làm mếch lòng quý vị vì bài phiếm này chỉ có tính cách bông lông ba la thuộc loại “xụt bệ thợ rèn” không đáng để quý vị lưu tâm.

Hoàng Đức Thạc
7-Jan-2006