|
Con Đường Hành Hiệp
Mê truyện Tàu và truyện võ hiệp ngay từ hồi còn bé, lúc đang học lớp Ba tiểu học trường làng nên nếp sống của tôi lắm khi chịu ảnh hưởng khá nặng của những câu chuyện trên trời dưới đất do ngòi bút tưởng tượng thật phong phú của các văn sĩ người Trung Hoa. Vì thế, quý vị thấy cái tựa đề bài phiếm của tôi sặc mùi võ hiệp.
Những ai ở
Huế mà hiện nay đang ở lứa tuổi của
tôi chắc không mấy ai là không biết nhà
sách Ngô văn Mạch nơi duy nhất thời
đó cho thuê truyện. Tôi cố ý không cho
quý vị biết lứa tuổi của tôi là
lứa tuổi nào vì tôi đang còn “ham
vui”, muốn níu kéo tuổi xuân vì đã
từ lâu lắm rồi “cái già xồng xộc
nó thì theo sau”, nó bám riết sau lưng
tôi, dứt ra không đươc dù đã
cố gắng bằng mọi cách kể cả
dược lực và các phương pháp thể
dục của các vị Đạt Lai Lạt Ma như
“Suối nguồn tươi trẻ”. Vừa rồi,
trong chuyến về thăm quê hương, tôi
được một ông bạn thân quảng cáo
hiệu lực của rượu ngâm con bửa củi.
Ông ta khoe với tôi đã ngâm vào rượu
(tôi quên mất là bao nhiêu lít) 1000 con bửa
củi gồm 500 con nướng và tán nhỏ thành
bột, và 500 con ngâm sống để dùng tăng
cường sinh hoạt trong phòng the. Bạn tôi bảo
là muốn bao nhiêu con bửa củi cũng có
người cung cấp chả bù lại ngày xa xưa
kiếm được một con, trân trọng bỏ
vào trong bao diêm mang đến khoe với bạn bè,
mỗi thằng thay phiên nhau đè vào lưng nó
để thấy nó gục đầu bửa
củi.Chắc cũng vì động tác "bửa"
này mà mấy ông ba Tàu tung "tuyau" là
phương thuốc rượu ngâm bửa củi có
công hiệu trong phòng the. Tôi được
tặng một xị rượu này và rắp tâm
sẽ dùng thử xem có thật xung độ hay
không, để xem trẻ lại được bao
nhiêu tuổi đời. Một nhà tâm lý học
nọ đã ngôn rằng trong con tim của các
thiếu phụ đều có một góc nhỏ ở
trong đó họ thấy mình đang còn ở
tuổi bắt bướm hái hoa. Thật ra, không phải trong tim của các thiếu phụ mà trong tâm hồn của các cụ ông, cụ bà đều có một ngăn kéo nhỏ bé, thỉnh thoảng họ lôi từ trong đó ra những kỷ niệm thuở thiếu thời và họ để hồn mơ về quá khứ rồi thấy mình vẫn còn đương độ thanh xuân.Tui cũng rứa ! Tui thấy tâm hồn tui vẫn còn trẻ và trẻ mãi không già (Nói dốc kiểu này thì chính thật là dốc Nam Giao rồi!) Tôi đang trở về thời niên thiếu đây ! Nhà sách Ngô văn Mạch nằm trên đường Gia Long thẳng góc với đường Trần Hưng Đạo. Hai con đường này là hai con phố chính của thành phố Huế nhỏ bé thân yêu của chúng tôi. Tôi là cậu bé khách hàng quen thuộc của nhà sách này. Mỗi tuần một lần tôi đã theo Mẹ tôi đến nhà sách này để thuê truyện mang về nhà đọc ngấu nghiến sau khi đã học hết bài vở ở nhà trường. Bao giờ cũng thế, muốn ôm cuốn truyện là tôi phải đến trước mẹ tôi và long trọng “tuyên bố“:
“Me ơi con thuộc bài rồi !”
Bấy giờ mới được phép đọc truyện. Mẹ tôi tin tôi nên rất ít khi người bắt tôi trả bài xem có thuộc bài thật không . Mẹ tôi vốn là một nhà giáo tận tụy với nghề nên đặt ra những quy tắc mô phạm mà tôi phải tuân theo một cách tuyệt đối. Ví dụ Bà khuyến khích tôi đọc truyện để mở mang trí tuệ và để trau dồi lối viết văn nhưng ưu tiên số một vẫn là bài vở ở trường phải thanh toán đâu vào đấy mới được giải trí bằng cách đọc truyện. Tôi phải trả bài cho Người một cách nghiêm chỉnh như đang đứng trong lớp học trả bài cho thầy, cô giáo. Trả bài mang tính chất học đường một cách trang nghiêm, đứng đắn, phải đứng thẳng người, khoanh tay lễ độ, mắt nhìn thẳng chứ không phải lấm la lấm lét nhìn ngược nhìn xuôi để mong các bạn học trong lớp nhắc “tuồng” khi không thuộc bài. Nói đến nhắc tuồng, tôi bỗng nhớ đến một câu chuyện khôi hài trong lớp học:
Thầy giáo hỏi một học sinh tên của thành phố có chiếc cầu treo nổi tiếng là một kỳ quan của thế giới. Cậu học trò bí rị quên mất tiêu tên thành phố này. May mắn có anh bạn ngồi bên cạnh nhắc thật khéo bằng tiếng mẹ đẻ để ông thầy không hiểu vì đây là một lớp học trong trường Tây nên giáo sư là một ông Tây mắt xanh mũi lõ. Anh bạn nhắc như thế này: Trăm quan sáu cô, dịch ra tiếng Pháp đi mầy. Cậu học sinh được bạn nhắc tuồng, mừng quá nên vội vàng dịch nguyên con: Cent francs six demoiselles Đáng lý ra nếu không dịch chữ ”cô” thành ra chữ "demoiselles" thì đã trả lời đúng câu hỏi của giáo sư là San Francisco rồi.
Đấy, trả bài quan trọng như thế đó chứ đâu như bây giờ, gặp nhau trong quán nhậu hay cà phê cứ bô bô mồm hỏi nhau: “Sao, độ rày bài vở ra làm sao rồi, có trả bài đầy đủ cho bà xã không, bà xã có hài lòng không?” Câu hỏi này thường dành cho quý ông về Việt Nam một mình khi trở về Mỹ được bạn bè săn đón hỏi han. Tuy câu hỏi cũng quan trong lắm vì cái sự "trả bài"này cũng gay cấn như ở lớp học nhưng lại đượm mùi “trần tục”, mà cái mùi này cũng hấp dẫn lắm phải không quý vị.
Những truyện
kiếm hiệp mà sau này được gọi là
truyện chưởng do ông Kim Dung tung ra trên thị
trường sách báo làm độc giả khắp
năm châu bốn biển, mê tít thò lò,
đọc ngấu, đọc nghiến , hay mê say xem phim
bộ suốt đêm ngày, ngày xưa
được gọi chung chung là truyện võ hiệp.
Và thật đúng như vậy ! Trong cái võ bao
giờ cũng có chữ hiệp! Các hiệp sĩ trau
dồi võ thuật để hành hiệp cứu
đời. Các hiệp khách tế khốn phò nguy,
lấy của người giàu giúp kẻ nghèo
khốn, trừng trị bọn cường hào ác
bá, bọn quan lại cậy quyền thế bắt
nạt lương dân. Thậm chí trong một vài
bộ truyện, các hiệp sĩ còn ra tay trừng
trị và dạy bảo hôn quân phải chấn
chỉnh triều đình, tu nhân tích đức
để trị quốc, bình thiên hạ.. Họ
vào cấm cung tung hoành, bất chấp phép
nước, không e ngại quân lính triều đinh,
âm mưu ám sát vua chúa. Tôi thích nhất
là những truyện trong đó có những pha
đã lôi đài vì thế mà ngày nay
tôi cũng còn ham mê xem các trận đấu
quyền Anh hay các cuộc thi tài kick boxing, Ultimate Fighting
vv…Gần như trong các bộ truyện võ hiệp
này bao giò cũng có một hồi nói đến
các nhà sư hổ mang đem gái về hành
lạc làm nhơ bẩn cửa chùa và bao giò
các nhà sư này cũng bị trừng trị
thẳng tay và các ngôi chùa ô uế này sau
đó đã bị hỏa thiêu như bộ
truyện tôi còn nhớ tên: Hỏa thiêu Lâm
Thiền Tự hay “Máu tuôn xóm Liễu”.
Đây là một bộ truyện võ hiệp mà
bối cảnh là đất nước Việt Nam do
một nhà văn Việt Nam (Dĩ nhiên !) sáng
tác . Rất tiếc tôi quên mất tiêu tên
tác giả! Tôi chỉ nhớ là trong số các
văn sĩ Việt Nam có hai vị nổi tiếng
nhất sáng tác tiểu thuyết võ hiệp.
Đấy là Văn Tuyền với hai bộ truyện
thật hay đã làm tôi và các bạn
đồng lứa đọc mê mẩn đến mờ
cả mắt , đọc quên cả thở: Bộ Chu Long Kiếm và Lục Kiếm Đồng . Nhà văn này còn có tên là Phạm cao Cũng khi ông sáng tác truyện trinh thám với nhà thám tử Kỳ Phát. Ông thứ hai lấy bút hiệu Lý ngọc Hưng khi viết truyện võ hiệp với những tác phẩm nổi tiếng một thời: Bồng Lai Hiệp Khách với nhân vật Kim Hồ Điệp, một nữ hiệp sĩ giả trai đi hành hiệp giang hồ và “Honey” Ngọc Kỳ Lân và truyện Giao Trì Hiệp Nữ với nữ hiệp khách Bạch Lê Hoa đẹp mê hồn, kiếm pháp độc nhất vô nhị trên giang hồ cùng “boy friend” Đoàn Thạch Cương dong ruổi trên dặm dài thiên lý cứu khổn phò nguy. Lý Ngọc Hưng lúc viết truyện trinh thám thì lấy bút hiệu là Thanh Đình mà nhân vật Người Nhạn Trắng và ba anh em Hồng Quốc Văn, Hồng Quốc Vũ và Hồng Bích Nga một thời đã thu hồn hớp vía độc giả vì đã thổi một luồng gió mới vào bộ môn tiểu thuyết trinh thám khác hẳn với lối cổ điển theo kiểu Conan Doyle và Lê Phong phóng viên của Thế Lữ hay thám tử Kỳ Phát của Phạm Cao Cũng.
Nhân chuyến về
thăm quê hương , thuê một xe hơi từ
Sài Gòn ra miền Trung , trên “con đường
cái quan”( nay đã được tu bổ trở
thành quốc lộ tuy không thể nào sánh
bằng xa lộ của Hoa Kỳ nhưng cũng đã
khác xa với những hương lộ thời
trước 1975, ổ gà “ngổn ngang gò
đống kéo lên” bất an ninh một cách
chán chường vì các “anh hùng đặc
công” mà giờ đây không biết còn hay
mất và nếu còn tại thế thì không
biết các trự này có hối hận vì
đã phá nát quê hương ngăn cản
chính quyền miền Nam xây dựng đất
nước không nhĩ.) tôi bỗng liên
tưởng đến các anh hùng hiệp khách Trung
Hoa và tự hỏi thời xa xưa, hệ thống
đường sá thô sơ, phưong tiện lưu
thông chỉ duy nhất bằng ngựa và xe do ngựa
kéo, không biết làm thế nào mà các
hiệp sĩ có thể xuôi ngược phom phom từ
nơi này đến nơi khác trên 1 xứ sở
rộng lớn như Trung Hoa , núi non, sông lạch,
biển hồ, sa mạc mênh mông, biển khơi
dậy sóng được. Dân cư đông
đúc, đất nước bao la, phương tiện
truyền thông bằng miêng, tôi thật không
hiểu làm thế nào mà các đấng anh
hùng của tôi có thể tìm ra kẻ thù
để phục thù và báo hiếu. Đấy
là chưa kể đến thời gian di chuyển từ
làng mạc này đến thị trấn nọ,
thành thị kia bằng xe và ngựa, chiếm thật
nhiều ngày tháng thậm chí đến hàng
năm dài. Di chuyển bằng xe hơi mà tôi
đã thấy ngút ngàn xa tắp, ê ẩm bàn
tọa và đã không biết bao nhiêu lần
yêu cầu tài xế ngừng xe dọc đường
dể hưởng đệ tứ khoái theo kiểu
nhất quận công nhì ĩa đồng. Vậy
mới biết mấy tiểu thuyết gia Trung Hoa đã
phịa không hợp lý tí nào khi mô tả con
đường hành hiệp của giới võ lâm
thời xưa.Thế mới biết những độc
giả mê truyện võ hiệp như tôi thật
quá dễ dãi và khoan hồng, không thèm nghĩ
đến sự hợp lý của câu chuyện trong
vấn đề di chuyển. Còn nữa, Kim Dung còn
phịa ra một hiêp sĩ mù tên Kha trấn Ác
đệ nhất sư phụ của “Trâu
Nước” Quách Tỉnh trong bộ truyện “Anh
Hùng Xạ Điêu”. Ông hiệp sĩ mù
này có thể phi hành trong rừng rậm mà
không va đầu vào cây cối chằng chịt
thì thật là một điều hoang tưởng
không có gì phi lý bằng. Chẳng thà như
trong truyện phim Nhật Bản: “Hiệp sĩ mù
nghe gió kiếm” thì còn có thể khả
tín chứ cái ông già mù mà lại phi
hành như “zó” trong rừng rậm thì
thật “Phi nĩ lô đía” (hết
nước nói !) Mặc kệ! Hữu lý hay vô
lý, không quan trọng, độc giả của Kim Dung,
như tôi, chấp nhận hết, OK tuốt luốt,
miễn sao “Zui” thì thôi. Sở dĩ các
tiểu thuyết gia của ta không thể viết
truyện võ hiệp hấp dẫn như truyện Tàu
là vì đất nước ta quá nhỏ bé,
chỉ có một tí chiều dài còn chiều
rộng thì quá khiêm nhường. Làm thế
nào để mô tả cuộc trường chinh dài
đằng đẵng của các hiệp khách
được. Làng quê thì nghèo nàn làm
gì có quán xá khang trang rộng lớn, món
ăn đa dạng và sang trọng như các món
ăn Tàu. Ông Bác sĩ Trần Đại Sĩ
viết truyện dã sữ võ hiệp đã
đưa những món ăn quốc hồn quốc túy
như bún riêu, bún mộc, bún thang vào trong
bửa ăn của những nhân vật lịch sử
cũng làm mát dạ đôc giả và tinh thần dân tộc được thỏa mãn. Nhưng những di chuyển của các vị anh hùng đi từ nơi này đến nơi nọ có tính cách gượng ép và buồn cười khi so sánh với những phong cảnh, những kỳ quan của đất nước Trung Hoa rộng lớn hơn quê hương ta nhiều. Khí hậu cũng thật là đa dạng, vừa có cái nóng của vùng sa mạc, vừa có cái lạnh của tuyết băng. Di chuyển trên một đoạn đường ngắn thì làm sao có được nhiều cảnh ngộ, nhiều ngẫu hợp hay nhiều biến thiên của cuộc sống. Do đó mà rất ít truyện võ hiệp made in Việt Nam. Con đường hành hiệp vì quá ngắn nên không thể hấp dẫn bằng truyện võ hiệp Tàu. Đất nước nhỏ bé nên khó thể tìm ra được một nơi như Lương Sơn Bạc với 108 vị anh hùng thế thiên hành đạo được. May mắn thay ta cũng có được một bãi sậy để cho ông Nguyễn Thiện Thuật chống Tây, một căn cứ địa khá vững chắc với rừng núi thâm u cho ông Hoàng Hoa Thám chống thực dân Pháp.
Một chi tiết khác ít ai để ý đến và tôi cũng vừa
được một người bạn gợi ý.
Ấy là vấn đề chi tiêu của các
hiệp khách. Các ông này thật là quá
“huởn” và quá phong lưu! Suốt cuộc
đời cứ đi đây đi đó tàng
tàng, không nhà không cửa, "homeless" dài dài,
mà ăn tiêu thì phung phí.Vào quán ăn, kêu vung vít rượu ngon, thịt heo, thịt trâu, thịt dê, cá chép, gà vịt lung tung mà không biết tiền bạc kiếm ra bằng cách nào. Chả lẽ cứ vào các nhà giàu cầm nhầm vài trăm lượng vàng, mấy ngàn lượng bạc rồi cứ đổ thừa là mấy ông nhà giàu này là loại cường hào ác bá bóc lột dân lương thiện nghèo đói để lương tâm khỏi cắn rứt. Chia cho dân nghèo chút ít cũng trấn an được lương tâm, để thấy mình hành hiệp trượng nghĩa. Mấy ông nội này thế mà sướng thật! Ăn tiêu vung vít, giết người như ngóe, không quan tâm đến phép nước luật vua miễn là họ xét thấy những người họ giết xứng đáng với sự trừng trị của họ. Chẳng bao giờ thấy các tiểu thuyết gia Tàu bận tâm đến tiền bạc của các hiệp khách.Thế mà không độc giả nào lưu ý đến vấn đề này, xem như là một tiểu tiết bên cạnh cái hùng của các hành động và cái hiệp tâm của những hiệp khách trong giang hồ.
Phải công nhận
mấy tiểu thuyết gia Tàu viết truyện võ hiệp thật rành tâm lý của độc giả! Tôi nêu lên cái vô lý của họ, cái phịa tung trời của họ khi mô tả những võ công xem như phép thần thông biến hóa của các bậc tiên thánh. Tôi vẫn thích thú khi đọc thấy một hiêp sĩ thổi cho một hạt cơm bay xuyên qua bức mành ngăn hai phòng tiệc để tấn công một thực khách ở phòng bên và ông này nhẹ nhàng dùng đủa gắp lấy hạt cơm đã được truyền nội lực vào để biến thành một món ám khí. Tôi vẫn mê truyện chưởng như thường, bất chấp những phi lý.Tôi cảm ơn các nhà viết truyện võ hiệp đã cho tôi những giây phút giải trí thoải mái, cho tâm hồn đi hoang theo sự tưởng tượng thật phong phú của họ trên con đường hành hiệp của những hiệp khách giang hồ. Tôi vui theo những tưởng tượng hoang đường của các tiểu thuyết gia Trung Hoa và Việt Nam. Các bạn có cho tôi là ngu muội, là ấu trỉ, tôi xin tâm lãnh.Tôi vẫn muốn đi trên con đường hành hiệp
Hoàng Đức Thạc
|
