Lời bình của
Huynh Trưởng ND Huy (tục gọi LaViBênh)
"Mặc
dù chưa chịu phép Bà TÃch rá»a
tá»™i, nhưng Trá»i đã ban Æ¡n cho NXH dịch bà i giảng của Cha
Lefas, mặc dù không hoà n toà n đúng 100% theo
suy tư của Cha Lefas, nhưng
Ä‘á»c qua bảng dịch,
độc giả cảm thấy lòng thương xót của Chúa
vô biên, không khiếp
sợ các biến cố xẩy ra,
và luôn luôn chỉ biết Tạ Æ n Chúa ! "
Thánh Lễ Ái Hửu Cựu Học Sinh Thiên Hữu Học Ðường Huế
Chúa Nhật 17 tháng 11 năm 1985
Chào mừng
Các bạn thân mến,
Cha Petitjean và Cha được mời đến hành lễ ở đây, tư thất của Lê Văn Long (1), một ân cần nhã nhặn từ ý các bạn, cùng là một chuyến về nguồn và … một cuộc trầm mình trong tươi trẻ !
Dù không muốn, Thánh Lễ nầy làm Cha nhớ đến những thánh lễ trong đêm, lén lút, ở những nơi chốn các thánh lễ thoát được sự kềm tỏa nghiêm ngặt của những chính quyền nghi ngại : Cha đặc ý muốn nói đến VN và TQ … (2)
Ðã thế thì các bạn hãy vào dịp nầy hợp nhất với người thân gia đình, với bạn bè và với tất cả mọi người nơi xa xôi cùng sống "Khổ Nạn của Chúa Ky-Tô" sắp dựng lại lần nữa trên bàn thờ tư gia nầy.
Các bạn chọn ngày Chúa Nhật hôm nay là Chúa Nhật áp chót của một năm tế chế Công Giáo. Các văn tự Thánh Kinh nêu lên ở thời điểm nầy ý niệm Tận Thời, Tận Thế; nhưng các văn tự ấy cũng cùng tiên báo điều ngày Chúa Nhật sau sẽ tôn vinh : Khải Hoàn Toàn Thắng của Ðấng Ky-Tô, dẫn đầu nhân loại được chuộc tội qua những thống khổ của Ngài.
Vậy thì Lễ Chúa giữa các bạn bắt đầu, vì Ngài đang gỏ cửa nhà và … con tim các bạn.
Giảng Kinh theo St Marc 13 – 24-30
Ðấy là một diễn từ mạnh cảm khích, chính lời Chúa Ky-Tô, vào những giờ khắc nghiêm trọng Chúa sắp phải báo tin cho các Tông Ðồ chuyện bi tráng kề cận về "Khổ Nạn" của Ngài, hiệu hình và biểu tượng bi kịch và khổ nạn của cả nhân loại …
Hãy xin để Cha ghi lại vài điều "chớp nhoáng".
1. Trước hết, trong Thánh Kinh, Tận Thế chứa đựng Vũ Trụ tính, do hao mòn hoặc nguội lạnh mặt trời của chúng ta, giả thuyết đích thật theo các nhà thiên văn học. Khác một chút, chuyến vòng trở lại của sao chổi Halley (thường viếng chúng ta mỗi 61 năm) với quầng sáng đầy dự đoán mê tín, có thể là biểu hiệu cho những xâm nhập ít ôn hòa …
Dù sao đi nữa, đối với chúng ta, Trật Tự của vũ trụ hoàn hảo đến nỗi chúng ta không còn để ý đến. Lâu lâu chúng ta chấn động từ hôn mê của chúng ta, có khi vì một trận động đất (Mexico), có khi vì hỏa diệm sơn phun lửa, hoặc hạn hán (Sahel, Ê-ti-O-Pia …) hoặc lũ lụt (miền Trung VN …).
Tức thì, hàng nghìn nạn nhân sẽ hỏi chúng ta : "Chúa Trời có khi ngủ mê, quên đi nhiệm vụ Tạo Hoá, nhiệm vụ Thượng Ðế Vũ Trụ và Thiên Hữu an bài ngự trị loài người ?". Ðối với câu hỏi ấy, chính các khoa học gia thông thái sẽ trả lời rằng thế quân bình giữa những mãnh lực đối chọi, trên địa cầu cho đến tận những tế bào bé nhỏ nhất của chúng ta, tinh vi và phức tạp đến nỗi chỉ một chút thôi cũng đũ xáo trộn phát động ngay tai biến.
Phản xạ của người Ky-Tô giáo, trong cơ duyên nầy, là chiêm ngưỡng và cảm tạ Ðức Chúa Trời, vì Huyền Bí của Sự Sống ; sự sống được giao cho chúng ta để tạo nên một "tuyệt tác", theo dấu chân Chúa Ky-Tô đã chỉ đường "không có yêu thương nào lớn hơn hy sinh sự sống của mình cho những người mình thương yêu ".
2. Và đây một "chớp nhoáng" về tận thế, đe doại hơn và tàn nhẫn : mối đe doại "tận thế của chiến tranh sao" (3) các phương tiện truyền thông rót vào tai chúng ta, cốt để đẩy chúng ta đến hèn nhát từ khước quyền sống tự do; mục đích không thú nhận của tất cả cuộc tuyên truyền nầy là phát huy trong các dân chúng chúng ta yên bình – và có thể quá sung sướng –một dịch Khiếp-Ðảm, để các dân chúng ấy thành những con mồi ngon (như người ta nói cọp trong rừng với những tiếng gào làm hoảng kinh thú hắn săn).
Nhưng rằng, Sợ Hãi có thể là một căn bệnh (mà kịch giả Molière e tuyên bố như bệnh tưởng tượng) . Vì thật ra người ta không sợ hãi, người ta "tưởng tượng" sợ hãi; sợ hãi là một tà ảo Quỷ Sứ thao túng Những bậc tử vì Ðạo VN, như tất cả các đấng thánh cao cả, Không Ðếm Xỉa Ðến hoặc chà đạp lên Sợ Hãi.
Ở Vườn Ô-Liu, không phải Sợ Hãi làm Chúa Ky-Tô nao núng, mà là Lo Phiền trong tim Ngài, bất lực không chận đứng được dòng bùn lầy thù hằn và phiến nghịch chống Ðức Chúa Trời. Không bao giờ lo phiền của nhân loại dâng trào cao đến mức ấy; lo phiền bao phủ lấy toàn cả Người, trừ một chóp cao vút của linh hồn ở đó hoàn kết sự Thụ-Lãnh thiêng liêng Hy-Sinh của Ngài : "Lạy Ðức Chúa Cha, xin hãy để Ý Nguyện của Cha thành tựu, chứ không phải ý nguyện của Con".
Với lời cầu nguyện nầy của Chúa Ky-Tô giờ lâm chung, chúng ta có thể hợp vào lời cầu nguyện của mình, để tìm ở đó liều thuốc chống nỗi lo phiền, khi Ðiều Ác hăm dọa.
Và nầy, chúng ta đừng nghĩ rằng lời cầu nguyện nghèo nàn nhỏ bé của chúng ta không nghĩa lý gì, đối với xâm nhập của Ðiều Ác; mỗi lời cầu nguyện , dù chỉ là lời cầu nguyện của thằng bé chăn trâu, đều là những Cầu Nguyện của Nhân Loại. Cầu nguyện của chúng ta chuyền tiếp cầu nguyện của tất cả các Tu Viện (tu viện Carmel Công Giáo, chùa Phật Giáo, tu viện Lạt Ma Giáo, thánh đường Hồi Giáo ...), các Tu Viện không phải như người ta tưởng là những "cơ sở hành khổ, viện bảo tồn đức hạnh" mà là những Niệm Đường, và cũng không phải những "Tịnh đường"; niềm tịnh tâm, các nữ tu cố gắng
xứng đáng nhận lãnh cho Mọi Kẻ Khác, bởi rằng thiên chức của họ không phải là chống lại Bất Công mà Đền Tội, trả giá chuộc bất công ...
Không khí thành tâm cầu nguyện ấy, một ký giả viếng HàNội năm 1975 thú nhận khâm phục ... Bởi vì có lẽ chưa bao giờ người ta cầu nguyện nhiều như vầy ở VN, từ khi người ta có ý muốn trừ diệt đạo giáo ...
Thánh Lễ Cựu Học Sinh Thiên Hữu Học Đường, ngày 7 tháng 7 vừa qua (4), là một Tiếng Kêu Tín Nhiệm và Hy Vọng mà Thánh Lễ hôm nay ngân dội.
Hãy mong lòng tín nhiệm hoàn toàn ở Đức Chúa Trời lan nhiễm chung quanh các bạn ! Như trường hợp Cha Jacques Latour, dịp một chuyến du lịch TQ mới đây Cha kể lại Chúa Nhật trước trong thánh lễ phát thanh từ Abbaye aux Hommes, thành phố Caen (5) : du ngoạn trên sông Dương Tử, dưới sự điều khiển của một hướng dẫn viên TQ (dùng tiếng Pháp rất thạo dù chưa hề bước chân ra khỏi TQ), anh hướng dẫn chợt thốt câu hỏi : "Thưa ông nghĩ gì về duy-vật chủ nghĩa ?". Vị linh mục chưng hửng trả lời đối với ông không thể hình dung được năng lực Suy Tư, Ý Thức, Tự Do biến mất trong con người khi tử vong. "Ông nghĩ thật thế à ?", anh hưóng dẫn hỏi lại, mắt trong mắt. Trước lời
khẳng định quả quyết của vị linh mục, anh hướng dẫn sát đến bên và ngưng xưng hô thưa ông, thì thầm : "HÃY TIẾP TỤC NÓI VỚI TÔI NHỮNG ĐIỀU ẤY !" ...
ĐẾN PHIÊN CÁC BẠN, HÃY CỨ ĐI. CÁC BẠN CŨNG VẬY, VỚI CHÚA PHÙ HỘ, HÃY THỰC HIỆN NHỮNG GẶP GỞ THIÊN HỮU ! (6)
Xin được như nguyện.
G. Lefas – 17 tháng 11, 1985.
(NXH dịch, Chúa Nhật 20 Nov. 2005).
Chú thích.
(1) Phụ cận Paris, Pháp.
(2) Nhận định ở đầu thập niên 80.
(3) Ngày nay, đầu thế kỷ 21, độc giả có thể thay "star war" bằng "terrorism".
(4) Kỷ niệm 50 năm thành lập Thiên Hữu Học Đường Huế tổ
chức ở trụ sở MEP, Paris, tháng 7 - 1985.
(5) Vùng Normandie, bên bờ biển Manche (Channel).
(6) Tình cờ trước khi lên đường
viếng VN đầu tháng Nov. (2005), RadioLong và
Eva đem biếu tôi di bút của SưPhụ
Lefas viết tiếng Pháp. Đọc bài giảng
vào lúc ở Saigon có tin đồn về
tượng Đức Mẹ, có tin động
đất hy hữu ở miền Nam VN, có tin bạn
bè gặp hoạn nạn, tôi thấm thía lời
lẽ, suy tư cao rộng sâu đậm, Đức
Tin mạnh mẽ của SưPhụ. Tôi muốn chia
xẻ với các bạn không quen dùng tiếng
Pháp niềm thích thú của tôi. Không thuộc
CôngGiáo, rất yếu kém về từ ngữ đạo giáo, tôi xin các bạn rộng thứ và sữa chữa những lỗi lầm, thiếu sót trong bài dịch. Nhiều từ Pháp ngữ đã được Giáo Hội Công Giáo VN chuyên dùng Việt ngữ từ lâu. Tôi không biết rõ, tạm dịch theo tầm cở hiểu biết của tôi ...
có thể đúng có thể sai !
- Accueil - tiếng Mỹ Welcome, xin dịch VN : Chào mừng
- Homélie – Homily - Giảng Kinh.
- Chers amis – Dear friends – Các bạn thân mến – Tôi muốn dùng chữ như lời SưPhụ Lefas đã dùng, không dịch "Các con thân mến".
- Passion (du Christ) – Passion - Khổ nạn.
- Peur – Fear - Sợ Hãi.
- Jardin des Oliviers – Garden of Gethsemani (?) - Vườn Ô-Liu
- Angoisse – Anguish – Lo Phiền.
- Acceptation – Agreement (?) - Thụ Lãnh.
- Monastère – Monastery – Tu viện.
- Mortification – Mortification – Hành khổ.
- Maison de Prière – House of Pray - Niệm đường.
- Maison de Paix – House of Peace - Tịnh đường.
- Paix – Peace - Tịnh tâm (như Hồ Tịnh Tâm)
- Expier – To expiate - Đền tội
- Providence – Providence – Thiên Hữu, như tên trường TH-Huế các bạn NQ Bảo, PN Hanh ... đã khẳng định với tài liệu chắc chắn. Số đông cựu HS TH lúc ở Huế đều có nghe danh từ "Thiên Hựu". Giả thuyết mà các bạn cùng tôi nêu ra và thông qua đó là cách đọc với giọng "trọ trẹ" xứ Huế. Nhưng tôi cũng thấy từ "thiên hựu" trong 5 cuốn từ điển : Pháp-Việt của Đào Duy Anh (Paris,1952, có chú chữ Hán), Đào Đăng Vỹ (Saigon,1963), Viện Khoa Học Xã Hội VN (HàNội, 1991), Việt-Pháp của Lê Phương Thanh (HàNội, 2001), ViệtNam Tân Từ Điển của Thanh Nghị (Khai Trí XB, Saigon, 1967) . Chỉ nêu chuyện thêm chút đầy đũ, không phải đặt lại vấn đề tên trường ... Thiên Hữu.
|