Tæng Kim Lân
(tangkimlan@hotmail.com)

1933-1975

Ngay 11 thang 05 nam 2001

14g30. Muoi bay nguoi chung toi, ke ca nam em be di dang hoa cho doan tu Paris den, co mat tai phi cang Tan Son Nhat, Saigon. Troi oi a, nong buc. Chuyen bay AF 162 den dung gio vao luc 15g15. Thu tuc hai quan mat mot tieng dong ho. Tu trong nha ga di ra, lan luot la cha Lefas ngoi tren xe lan, cha Larroque va ba thanh vien Levan Long, Le Eva va Nguyen Xuan Hong. Moi nguoi do xo den xe lan cua cha Lefas. Toi thay nhung khoe mat do (rouge) len vi cam dong.Cha co ve nho nguoi hon truoc day, trong cha co ve khoe vi cha van tuoi cuoi sau mot chuyen hanh trinh dai.

Nam bo hoa duoc cac em dang tang cho cac vi khach qui. Ai nay deu vui ve chuyen tro. Cha Lefas duoc tung nguoi den tu gioi thieu hoi han an can va cha nhan nhung loi chuc tung dep de nhat. Chiec microbus den, chung toi diu cha len xe huong ve khach san. Cha nghi ngoi, dung com toi va trai qua dem

Ngay 12 thang 05

Phi truong TSN, 11/5/01

Cha dung diem tam cung cha Larroque, vo chong anh LeVan Long. Chung toi van an, cha cho biet cha tuong doi khoe.Nghi ngoi.

16g00. Toi huong dan doan den tham tham Duc Ong Nguyen van Lap tai giao xu Fatima, Binh Trieu. D.O don tiep doan rat than tinh. Trong suot cuoc di voi cha Lefas, toi de y cha Lefas chi om hon D.O.NVLap khi gap go. Cha Larroque hoi dua (plaisanter):? Trong hai vi, ai la anh ca?? D.O di dom tra loi, :? Toi tre hon cha Lefas vi moi co 90 tuoi thoi!? Tro chuyen ,tham hoi xong, cha Lefas to y muon cu hanh thanh le. D.O moi hai cha sang nha nguyen va cho biet hai vi la nhung linh muc khanh thanh ban tho moi xay nay. Trong bai giang, cha Lefas nhac lai su than thiet giua cha NVLap voi truong la

Cha Lap tiep cha Lefas, 12/5

Providence va cong lao cua cha ngai dong gop vao nen giao duc. Ngai truoc day la giao su cac truong trung hoc tai Hue va da tung lam Vien Truong Vien Dai Hoc Da Lat trong nhieu nam. Trong tat ca cac bai giang tu SGN, DNG, Hue va LaVang, cha muon nhan goi thong diep tinh yeu thuong den moi nguoi.? Aimez-vous les uns les autres!? Sau do D.O moi hai cha ra nha tho vieng tuong Duc Me. Cha Lefas noi voi toi: "Cha Lap va cha co rendez-vous". Toi hoi cha tai dau, cha tra loi :"Au ciel!"

Chieu den,chung toi dua cac cha di tham bang oto, mot vai noi va dung com toi tai mot nha hang binh dan ben bo kenh Nhieu Loc.Toi thay tieng nhac hoi on ( assez assourdissant), nhung cha Lefas lai to ra thu vi; cha vua nghe nhac, vua dung dau phung, nham nhap ty bia va cha noi:? Je me retrempe dans l?atmosphere du Viet Nam.? Trong suot chuyen di cua cha hai nguoi gan gui cha nhat la anh NXHong va toi. Phai chang do la mot dac an cho toi? Khong han nhu vay. Co dieu la toi thay cha can su giup do trong nhung viec nho nhat ( petite chose)) thi toi de y giup cha. Doi khi ta cung nen lam nhung chuyen nho (petit) voi tinh thuong lon (grand). Va toi cung chang co gi dac biet de cha thuong men ngoai tru mot trai tim nhay cam va mot tam long chan that. Khi can gi thi cha cho goi toi. Trong nhung bua an, toi duoc sap ngoi ben cha, khong phai la de ngoi ngang hang voi cha ma de lo cho ngai dung bua. Cha thuong hoi : "Mon gi vua duoc don len ban" Cha chi dung hai muong thoi. Cho cha nuoc mam khong phai nuoc sauce?? Nen lam dung theo yeu cau cua cha.

Chuyen nay ve , toi se bat chuoc thien ha cho in "name card" hay "carte de visite" gi do va lan nay toi se cho in chuc vu han hoi. "TKL. Aide de camp cua cha Lefas trong chuyen du lich VN thang 5/ 2001". O, the la nhat roi!

Ngay 13 thang 05

Ngay hop mat cua CHS TH tai SGN. Theo chuong trinh chung toi da ban luan truoc, thi hai cha se den gap go anh chi em vao luc10g00, nhung vi nhieu ly do ?khach quan?, hai vi se chi den vao luc 11g30. Buoi hop mat lan nay dong dao hon nhung lan truoc vi su hien dien cua cha Lefas da duoc thong bao trong giay moi.Co khoang tu 100 den 120 nguoi da den tham du.

Hop mat Thien-Huu, 13/5

Toi diu cha len phong hop o tang mot. Cha vua thoang hien thi tat ca deu huong ve phia cha. Moi nguoi nhu muon do xo den va vay quanh cha. Toi nho la anh em bam may hinh lia lia va cha duoc xem nhu mot VIP tam co. Ma dung vay. Kho khan lam anh TMTam moi lap lai duoc trat tu, yeu cau toi dua cha den ghe ngoi chup anh ca nhan. Het nhom nay den nhom khac thi nhau den ben cha chup hinh ky niem, tham hoi cha. Ngoi cung ban tiec voi cha la cac ?bo lao?,nhung nguoi co mai toc bac pho ma chinh ho cung la nhung nguoi da thu giao voi cha truoc day. Lan luot nhieu nguoi len phat bieu. Nhung de tai chinh la tinh nghia thay tro, long biet on sau xa cua cac mon sinh doi voi vi thay giau long bac ai, tan tuy suot hon nua doi nguoi trong viec day do hoc sinh va sinh vien; nhung ky niem sau dam ma cha de lai trong ky uc cua mot ai do? Nhu truong hop cua anh Duong quang Thien ma anh vua goi (evoquer) lai trong buoi hop nay. Cha noi voi toi cha khong ngo nhung viec lam tam thuong cua cha lai co nguoi de y den, vi du nhu khi troi tro gio long ve dem, cha len "dortoir" dong cua so cho hoc sinh ngu. Sau do cha Lefas dung len dap tu. Cha on lai lich su cua Institut de la Providence vao luc ban dau va cha nhac lai mot ky niem: co mot hom, o truong Thien Huu, cha thay mot cau be buon ba ngoi khoc o chan cau thang , cha da bong cau be vao vong tay voi tat ca long triu men, do danh va an ui. Co the cau be do la mot trong nhung nguoi co mat tai day khong chung. Cha nhan nhieu qua ky niem.

tai phong cua cha Lefas

Tiec cham dut vao luc 13g30. Chung toi de cha nghi ngoi ca buoi chieu va toi.

Ngay 14 thang 05

Mot so anh em CHS va CSVHue moi (?) cha dung com trua tai mot nha hang gan khach san. Cup dien trong suot bua an, ai nay deu duoc tam hoi...nguoi, mo hoi nhe nhai. Buoi chieu : Hai cha den tham cac vi linh muc huu tri tai nha duong lao Chi Hoa.

Hai vo chong chung toi moi qui cha va cac thanh vien trong doan cung mot so ban be dung com toi tai nha. Bong (soudain) troi sap toi, mua xoi xa va gio xoay noi len, tuong chung khong the cham dut duoc, the roi lai tanh rao, that?troi chot mua chot nang boi vi ai?. Khach moi den luc18g00. Cha Lefas hom nay trong khong duoc khoe. Sau do toi duoc biet la cha da duoc danh thuc som hon nua gio vao buoi nghi trua, va cha lai quen (oublier) uong thuoc giam dau nen di dung (to move) kho khan va dau don..Cha noi tu ray ve sau toi nen nhac cha uong thuoc deu, dieu ma toi da lam cho den het cuoc du lich. Thuoc giam dau va thuoc ngu cha dung vao bua com toi va duoc cat trong mot cai "etui" da.

Truoc khi dung bua, toi ngo doi loi voi khach qui va toi noi voi cha:? Thua cha, chung con CHS TH, roi nha truong, vua co duoc "une tete bien faite autant que bien pleine" nhu cach noi cua Montaigne. Con nghi rang Duc Khong Tu va cha co nhieu diem tuong dong. Ca hai deu la nhung nha "educateur" noi

Phi truong Danang

tieng, lay dao duc lam nen tang cho su giao duc.Hai vi deu muon mon de cua minh hoc that nhieu. Ho da dao tao duoc nhung nguoi xuat sac, nhung ca hai deu co ve thuong men hon nhung hoc tro biet song voi tinh nghia va cu xu voi mot qua tim nhan hau.. Khi toi cham dut loi chuc, cha noi :? Lan, je te donne la mention tres bien?. Sau khi cha ve lai Paris, cha goi mot email cho toi, co doan viet "ma visite chez toi ,a resserre nos liens d'affection".

Cha an uong kha ngon mieng, va dung chut ruou vang do (vin rouge) va bia. Cha dung mangoustan trang mieng. Sau bua com ,neu co the , cha thuong can nghi ngoi trong yen tinh (somnoler),muoi lam phut va thich khong bi quay ray.

Ngay 15 thang 05

Troi xau, may den day dac, mua to gio lon co the den bat cu luc nao.Chung toi huy bo chuong trinh di My Tho, mat nhieu thi gio ngoi xe se lam cho cha met, nhu da noi trong mot bai tuong trinh goi cho cac anh, chi truoc day. Cha Lefas trong bua an diem tam noi cha muon di St Jacques. Doi voi phan dong thi phai noi la Cap St Jacques hay Vung Tau (La Baie aux Bateaux). Chung toi muon thuyet phuc cha dung (ne?pas) di vi troi xau. Cha giu y dinh di.Toi da co mot bai tuong thuat ve chuyen di nay. O day chi can noi them la chung toi co gang thuc hien tat ca nhung so thich cua cha ma khong de lo ra (laisser voir) nhung lo lang hay tro ngai co the xay ra...

Chuyen di nay de lai cho cha va cac thanh vien thap tung nhieu ky niem vui vui va ngo nghinh.

Chuyen di day "song gio", ma dung vay that vi di tu SGN den Vung Tau bang thuyen may cao toc va dung vao mot ngay mua to gio long.

Mai la ngay di DaNang, may bay se cat canh luc 06g15. Cha thi lai met voi chuyen di Cap va se mat suc nhieu khi phai day vao luc 04g00 sang. Toi doi ve may bay cho hai cha va anh Hong di vao luc 18g30 cung ngay. Con anh chi LVLong va ba nguoi thap tung tu SGN van di chuyen bay 06g15.

Nha tho Lavang

Ngay 16 thang 05. Nam nguoi tien tram ( pionnier) den DaNang luc 09g00. Cac anh Nguyen Thanh Hung va Ngo Viet Phu don chung toi tai phi truong. Khach san dat truoc khong co phong o tang tret va cung khong co thang may, thieu tien nghi toi thieu. Chung toi ban luan va quyet dinh nen de hai cha o khach san Green Bambou. Toi tu nguyen sang khach san nay voi hai cha. Nhung cuoi cung, den trua, ca doan deu den o Green Bambou.

Nam chung toi va anh NTHung co ca ngay de bat pho DNG. Chung toi bach bo theo bo song Bach Dang, vao giai khat va dung com trua tai nha hang noi (resto flottant) Cung Dinh.

(resto flottant) Cung Dinh. Chieu den, luc chuan bi di don cac cha va anh Hong tai phi truong thi troi do mua. Cac chi dong tu St Paul de Chartres da cho muon xe va tai xe. Co hai chi cua dong tu cung di don cac cha. May bay den DNG, thu tuc hai quan, thap thoang ben trong, chung toi da nhan ra doan cua chung toi. Toi xin phep nhan vien bao ve dua chiec xe lan tay vao ben trong de cha Lefas tien dung.

Cac anh chi CHS TH tai day da te tuu don cac cha voi cac bo hoa tuoi tham va nhung nu cuoi, loi chuc nong nhiet? Cha tiep chuyen them vai phut va toi dua cha len phong nghi ngoi. Cha can hai qua chuoi, nuoc tinh khiet dong chai (mis en bouteille) va duoc servi soupe nhe tai phong. Tu do, toi duoc biet la cha rat can den "ma canne et ma casquette". Toi de hai thu do tren mot giuong trong (lit inoccupe), chuc

Tai dong Carmel, Kim Long

cha ngu ngon va sang phong cua toi o canh phong cha. Cha goi toi lai va noi toi goi telephone cho k/s tai SGN la cha quen (forget) cai chausse-pied va doi chausson, yeu cau cat cho cha, de khi ve lai SGN cha co ma dung! Sau nay ve lai k/s nay tai SGN, nguoi ta giao lai cho cha doi dep cua cha ( da qua cu ky!) va cha to ra rat hai long (!), con cai chausse-pied thi cha Larroque da tang cha mot cai khac.

Ngay 17 thang 05. 10g00 sang.

Chung toi dua cha Lefas sang truong Thanh Tam (Sacre Coeur) bang cyclo vi khach san ?Tre Xanh? o ngay truoc mat nha tho chinh toa DNG. Cha dang thanh le cung cha Larroque. Trong bai giang tai day, truoc su hien dien cua nhieu di phuoc, cha nhac lai vao thoi ky dao Thien Chua bi nguoc dai tai Chartres trong qua khu, ong cua cha da che cho proteger) va giup do cac di phuoc dong St Paul tai thanh pho nay va sau do, cha co moi quan he mat thiet voi dong tu nay. Cha cung goi lai (evoquer) ky niem cha suyt bi chet duoi o bien My Khe va chinh may di phuoc dong Phao Lo da danh cho cha mot phong tru ngu va san soc cha sau khi cha duoc linh My dung canot ra cuu khi cha da duoi suc. Sau nay, khi den bai bien My Khe, chung toi da tim duoc cho co choi canh (guerite) nhung nguoi tam bien va cha da yeu cau toi chup mot tam hinh tai day.

Cac soeurs moi vao phong an de dung bua trua. Chi Be Tren cam on qui cha da co nha y ghe tham tu vien. Nha dong rat xuc dong va sung suong duoc don tiep qui cha va doan thap tung va dac biet don cha Lefas nhu la mot vi cha nhan duc tro ve tham con cai. Anh NTHung , nguoi dung ra to chuc cuoc vieng tham cua cha rat chu dao tai DNG va la dai dien cho CHS TH tai day, dap tu Chi Be Tren. Co luc anh qua xuc dong den nghen ngao.

Nghi trua xong, chung toi moi hai cha di tham quan DNG bang taxi. Neu cac ban la dan DNG va da lau khong ve lai day, cac ban se ngac nhien ve su phat trien cua thanh pho nay. Ha tang co so tot, thanh pho cu moi ngay mot phat trien, nha cua, pho xa sam uat?.Nhung doi voi rieng toi, mot dan DNG chinh cong, di den dau toi cung cam thay buon buon vi nhung ky niem kinh hoang cua thoi ky dau bien, bien dau, dao lon (renversement de fond en comble) hoan toan long nguoi, canh vat?

Chung toi hay dung hon,anh Hong, moi cac anh chi CHS TH va CSV dung com toi tai nha hang "Phi Lu", ( Chu dau co dau huyen, chu thu hai co dau nga) xin dung nham voi "filou" ma toi nghiep! Com toi cung co anh Ha van Hap ,den tu Hanoi tham du. Anh Hap la mot trong nhung hoc tro ma cha Lefas rat men.,vi vay anh chi NXHong da moi anh Hap vao cho cha Lefas va anh Hong da dich than don anh Hap trua nay tai nha ga xe lua. Day la mot ngac nhien thu vi

Thi, Hao, Dung, Tho

cho cha. Cung can noi them la ngoai anh Hap, con mot anh nua , tuoi cung bat tuan, la anh Nguyen Duy Thu Luong, cung duoc cha thuong men, ca hai deu la nhung ?scout?hoat dong tai truong TH voi cha truoc day. Trong bua an toi nay, cha noi voi toi nhin xem anh Hap an uong co ngon mieng khong. Cha hoi dau bung, to ve it thoai mai trong bua com. Toi hoi cha co can ve som de nghi ngoi khong; cha hoi lai toi nguoi ta con don bao nhieu mon nua? Toi tra loi la sap den mon dessert. Cha noi nen de bua tiec cham dut roi cha se ve, nhung cuoi cung cha cung cao tu truoc khi man tiec. Toi dua cha va cha Larroque ve k/s bang taxi.

Ngay 18 thang 05.

Cha co mot vai nguoi khach muon den tham cha. Chung toi sap dat de cha tiep khach tai nha hang cua k/s. Buoi chieu: chuong trinh tham lang Non Nuoc , xem qua cac noi cham khac hinh tuong bang da cam thach, xong huong ve khu an duong cua cac nu tu (nonne) dong St Paul de Chartres tai My Khe. Cac soeurs nhac lai nhieu ky niem. Nao la vao dip tet Mau Than o truong Jeanne d?Arc, Hue cha "lao dong tot" lam. Ca ngay chi lo xach nuoc cho cong dong dung. Mot soeur khac hoi cha con nho ba ta khong vi chinh ba truoc day chich thuoc "Metine" (?) cho cha. Cha to ra vui ve va noi ho co "bonne memoire"? Tham hoi xong, hai cha dang le chieu. Chung toi tu gia vien an duong va ve nghi ngoi trong choc lat de roi con di du ?bua com gia dinh? do CHS TH va CSV Hue khoan dai. Bua com toi (diner), tuy goi la gia dinh nhung that ra duoc to chuc tai mot nha hang. Day la buoi hop mat dong du va chinh thuc cua anh chi em tai DNG. Bua tiec dien ra trong bau khong khi than mat, coi mo va vui ve.Co ruou champagne vao dau tiec chuc mung qui cha, co dien van chao mung bang tieng phap cua anh NTHung va mot cuu nu sinh vien SP Hue, nay la giang vien truong Dai Hoc SP.tai DNG. Cuoi bua tiec, anh chi em o DNG kinh tang cha mot khanh (petit tableau) vang chuc tho (longevite)

Ngay 19 thang 05.

Cac soeurs dong St Paul cho doan muon mot chiec microbus va tai xe de di Hue. Den tien chao tai khach san, co cac anh chi NTHung, NVPhu, va Do Nguyen.

Troi tot, chung toi den dinh deo , khong dung lai nhu voi cac doan du khach khac thuong thich nhu vay de ngam canh. Lang Co xinh xan, hien hoa xuat hien,. Toi noi voi cha day se la mot diem du lich quan trong cua mien Trung. Cha hoi khong biet truoc day co Vi (Viry) lam cha xu tai dau day o Lang Co? Chung toi cho xe dung lai tai mot quan an sach se, gan bo bien. Troi hom do nong qua, cha chi mac maillot trong suot thoi gian o day ngay ca khi dung bua trua tai nha hang.

Roi Lang Co, chung toi lan luot bo lai dang sau Thua Luu, Nuoc Ngot, Cau Hai. Den mot noi, anh TMTam chi day nui an hien trong lan may phia xa va noi do la nui Bach Ma. Cha Lefas rat thich den day vi truoc kia doan ?scout? cua cha hay di ?camping? noi nay. Cha nho( se rappeler) Bach Ma co ba thac nuoc va cha thich cai "cascade" to nhat..Toi da chup mot tam anh tu tren xe, nui nay va da tang cho cha. Phu vang, Phu Loc roi Phu Bai , Hue se chang con bao xa?Cho (market) An Cuu thua thot luc xe chieu. Xe chay thang den k/s Morin. Mot so nguoi da co mat de don chao khach qui den tu xa. Cha chao hoi moi nguoi mot cach than thien. Cuoc so ngo ket thuc va cha noi voi toi rang hom nay la ngay thanh Yves, cha muon lam le , lieu co duoc khong? Sau do nho su sap dat cua cac cha den chao don cha, hai cha da dong te o nha tho Francois Xavier, canh truong Jeanne d?Arc truoc day. Toi hom ay, anh chi LeVan Gioang thet dai tiec tai resto Morin. Rat trinh trong va nghi thuc. Tren ban an co de co (drapeau /flag)Viet va Phap. Khach tham du khoang tren duoi hai muoi nguoi.

Ngay 20 thang 05.

Chung toi dua qui cha di tham Dai Chung Vien Kim Long. Sau khi dang thanh le tai nha nguyen cua chung vien, hai cha ra tham nghia trang o phia sau. Cha Lefas da lan luot di tham cac ngoi mo cua nhung linh muc phan nhieu la nguoi Phap, va dung lai kinh can nghieng minh lau truoc ngoi mo cua cha Cressonnier, co thoi cung day hoc tai ?la Providence?. Troi hom do nang to, khong co gio nen rat nong nhung cha dung truoc mo va cung cac chakhac va nhung nguoi hien dien, hat mot bai thanh ca.

Qui cha va khach duoc moi vao phong an tap the dung com trua. Cac chung sinh tham du bua tiec chao mung va cac cha trong ban Giam Doc chung vien dung len vo tay chao don. Ngo loi voi cu toa cha cho biet la cha rat sung suong tro lai day, noi rat quen thuoc voi cha. Cha cung ca ngoi giao dan xu Hue rat ngoan dao va nay so chung sinh dang theo hoc tai day la mot la mot tin hieu tot va la su tiep noi loi rao giang cua Chua.

Trong khi dung com, cha hoi toi chuong trinh tham vieng cac chi dong Phu Xuan, dong Carmel va vien mo coi St Paul se dien tien ra sao? ? "Da, ngay sau bua com trua nay".

Thoat tien cha sang tu vien Phu Xuan ke can. Vi duong da lom chom nen khong the dung xe lan cho cha. Chi so cha khong thay may cai "ravin" ma nga xuong thi garde-corps va aide camp bi bai chuc va cho ve vuon nghi mat ngay ! Cac chi da cho (attendre) san trong nha hoi.( meeting room) Trong nhung chuyen cha nhac den, cha ke lai cai chet thuong tam cua cha Cressonnier nhan dip Tet Mau Than o Phu Cam. Cha va mot nguoi khac di voi cha bi ban guc gan chiec cau (le pont) va vi chien tran cu tiep dien rat nguy hiem nen hon mot tuan sau, hai xac do moi duoc mot ba giup viec cho cac chi Phu Xuan hot vao hai bao nylon va chuyen len dai chung vien de chon cat. Cha ca ngoi ba nay la mot "heroine". Ngay cha roi Hue, ba nay co den tien dua cha tai khach san.

Neu la dan interne Thien Huu trong thap nien ?50 thi ai trong chung ta cung deu biet den chi Be Tren Valentine dong Phu Xuan vi chi lo chich kim , thuoc thuoc khi chung ta nhuom benh..

Sau do, cha sang dong Carmel. Nu tu duoc ngan cach voi khach ben ngoai bang mot tam cua so co song sat hinh o vuong. Khong co man che kin. Cha ngoi noi chuyen voi ho va nu thong dich vien chuyen loi sang tieng viet hom do la mot cuu nu sinh truong Jeanne d?Arc nay la mot tien si ngon ngu hoc giang day tai Dai hoc Su Pham Hue.

Tiep den cha Lefas den tham co nhi vien cua cac soeur dong St Paul cung o gan day..

Cha da tang qua bang hien kim cho ca ba noi nay do toi trao lai truoc mat cha. Chung toi dua cha ve k/s nghi ngoi. Tren duong ve cha da ngu thiep duoc mot luc vi chuong trinh ngay do ban ron, cha da phai noi nhieu va khong duoc nghi trua. Buoi chieu la buoi hop mat chinh thuc voi CHS TH va CSV SP Hue. Buoi gap go duoc to chuc vao luc16g00 tai sanh duong (hall) Morin. Hoa rat nhieu va rat dep duoc dang tang dac biet cho cha Lefas. Anh Le van Hanh, nguyen Khoa Truong Khoa Hoc DH Hue, nien truong, thay mat cho anh chi em tai Hue, chuc mung qui cha bang tieng phap. Cac anh chi khac cung chao mung cha trong tinh than thay tro va phu tu. Co mat trong buoi hop nay co khoang ba , bon muoi nguoi. Cac linh muc, hoc tro cu cua cha cung den tham du , trong so co cha Le van Phuc, nay la cha xu dong chua Cuu The, cha Nguyen Quang Anh, giang day tai DCV, linh muc Qui, cha xu Phuong Duc vv? Cha Qui xu ho Bo Lieu chi gap rieng cha Lefas. Sau nay moi biet co su thieu sot la SGN tuong Hue moi cha Ho van Qui, Hue lai quen khong moi! Cha Lefas chuyen tro than mat voi nhieu nhom va buoi hop mat ket thuc vao luc 17g30. Com toi do ba cuu hoc sinh truong Jeanne d?Arc truoc day moi tai nha hang noi (resto flottant). Rat than tinh va de thuong! Anh chi em thu that mot cach coi mo va vui ve voi cha nhung dieu quay pha cua tuoi hoc tro ngay truoc.

Ngay 21 thang 05.

Doan di LaVang luc 09g00. Khi ra xe ,cha hoi toi hai ?corbeille? hoa da dem ra xe chua. Hom qua cha da noi toi cat cho cha hai gio hoa dep nhat de cha dem di La Vang kinh dang Duc Me. Canh vat doc duong bay gio da thay doi nhieu voi nha cua duoc xay cat san sat hai ben quoc lo, lam quen di doan ?duong tu than? cua ?mua he do lua? (l?ete en feu) nam ?72. Den La Vang, chung toi duoc cha xu don tiep. Cha Le van Phuc da co mat truoc do de don qui cha Lefas va Larroque. Hai vi da dong te tai nha tho chinh,don gian va trang trong., khong co giao dan xem le ngoai tru chung toi, nhung nguoi trong doan. Cha da cau nguyen xin Duc Me LaVang ban phuoc lanh cho tat ca con em TH. Qui cha da di tham noi Duc Me hien ra cach day hon hai tram nam. Cha Lefas mua mot vai anh Duc Me. Toi cung mua mot tuong nho (statuette) Duc Me La Vang va nho cha ban phep lanh ngay luc do. Nhung roi lai bo quen tren xe va chang duoc giao lai. That dang tiec! Roi La Vang ,chung toi di ra Dong Ha , den Cam Lo de tham mo cha Audigou. Nho co cha Phuc di theo lam huong dan, chung toi den nha tho ho dao nay va tham mo theo dung so nguyen cua cha Lefas. Toi da chup hinh mo nay va di anh (photo du defunt) cha Audigou tren mo va da trao cho cha Lefas. Cac chi nha phuoc o day ke lai cai chet cua cha Audigou. Hinh nhu cung vao nam Mau Than (1968), tren duong ve lai nha tho, luc gan den noi, co nhung nguoi mac quan ao den, ban bac nhau ban hay khong ban vi linh muc nay. Cuoi cung, tieng sung no (on a tire) va cha da chet tai cho Hai nha tho Cam Lo va Tri Buu, nho tien vien tro cua cha Etcharren, da duoc trung tu kha khang trang. Chung toi quay ve Dong Ha de dung com trua..Tiep den, cha Lefas yeu cau dua cha di tham mo cha Valour. Vi linh muc nay nay dam (marcher sur) phai min va cung chet tai cho. Mo nam trai duong va moi duoc doi (deplace) ve Tri Buu. Di ve cung khoang ba muoi km truoc khi ra quoc lo so 1 de tro ve Hue.

Y nguyen cua cha duoc ton trong. Chung toi den tham mo cha Valour. Xem chung cha Lefas da tham met vi khi buoc xuong xe phai co hai nguoi diu cha. Cha di mot cach nang nhoc chung 100m.Cha va doan hat mot bai thanh ca ngan tuong nho va cau nguyen cho nguoi qua co. Xe duoc dua thang den tan cho doan dung (se tenir/ stand up). Toi diu cha buoc len va xe truc chi Hue. Chang bao lau sau, cha ngu thiep trong vong tay toi. Toi nghe tieng dap nhe cua tim cha va hoi am (la chaleur) cua cha truyen qua toi? Gan den Hue, anh TMTam nhan duoc mot cu dien thoai cam tay. Anh cho hay la co quan Cong An hoi chuyen di La Vang co suong se khong? Tu khi chung toi khai bao hai cha ve SGN, doan duoc theo doi ngay tu dau.

Cha Lefas co cuoc hen voi Duc Giam Muc Hue, hai vi gap nhau tai phong nghi cua cha tai khach san. Duc Cha den bang xe hai banh, mac thuong phuc tam thuong. Sau do cha Lefas noi voi toi la cha rat men G.M vi tinh don so va va duc khiem nhuong cua ngai. Nguoi ta dat cau hoi la tai sao mot vi linh muc khong den tham Duc Giam Muc ma trai lai G.M. con phai den tham vi linh muc. Xin thua : day la mon de den tham thay cu de to long tri an va long kinh men cua nguoi a dong voi tinh than trong thay men ban. Buoi toi, anh Ha Thuc Dat dai tiec doan va it nguoi ban tai Hue. Hom nay qua la mot ngay het suc ban ron cho cha Lefas. Toi hoi cha nghi gi ve chuong trinh ngay hom do. Cha noi cha rat hai long ve nhung cuoc vieng tham voi nguoi con song cung nhu voi nguoi da mat.

Toi dua cha ve khach san nghi ngoi truoc, con cac anh chi khac thi di thuong thuc ca hue tren song Huong.

Rieng toi, toi nhan thay cha gia va yeu han di vi cha, sau khi bi nga , xuong ?femur? cua cha bi be va xuong sun o do da hao mon, nen cha dung, ngoi kho khan va dau don. O day toi cung co loi de nghi voi cac anh CHS TH o My (BS DXVien va cac anh khac) la nen goi thuoc phuc hoi sun (cartilage ) ve cho cha vi khi o Hue co nguoi den tham va de nghi cha uong thuoc loai nay, cha rat muon thu ( to try) nhung cha chi nghe noi den loai nay lan dau. Con ve viec tham mo ma cac cha da mat, toi thay cha Lefas an o qua tinh nghia doi voi nguoi con song cung nhu nguoi da khuat mat. Xa xoi cha cung lan loi den tham cho duoc. Cam nghi rieng cua toi sau khi tham mo cua ba cha ke tren, va toi cung co noi voi cha Lefas, la cac vi linh muc nay truoc het la nan nhan cua chien tranh, nhung nhin o mot khia canh khac cao hon, ho phai duoc xem nhu nhung chung nhan cua Chua va la nhung tong do cua thoi dai, nen duoc phong thanh hay it ra la a thanh.

Ngay 22 thang 05.

Cha Lefas noi voi toi la cha ve VN de tham "con nguoi" la chinh , nhung con cac batiment thi sao ? Chang han nhu Institut de la Providence?? Cha vua noi vua cuoi, toi hieu do la mot loi yeu cau nhe nhang va te nhi.? Thua cha, hom nay cha se di tham ?Institut de la Providence?. Chuong trinh da duoc sap dat. Vao luc 08g30 cha se den tham ngoi truong cu cua chung ta. Toi ngoi doi phai doan o truoc cong truong vi toi o mot khach san gan do. Xe den, chung toi do cha xuong xe va da co ba nu Pho Khoa Truong cua truong Dai Hoc Khoa Hoc den chao don niem no cac cha va huong dan doan di vao ben trong truong. Chung toi chup anh phai doan dung phia truoc truong .Vi tinh cach rieng tu cua cuoc tham vieng nen ho yeu cau dung quay phim va su tham vieng nen tram lang. Cha duoc diu len tang mot.roi di trong cai "couloir" quen thuoc ma truoc day cac cha hay di lai de doc missel hay lan chuoi (egrener le chapelet). Cha den can phong cha da o trong ba muoi tam nam tu 1937 den 1975. Co mot dieu ma cha van giu trong dau la khi den phong do thi nho lay may quyen "memoire" sinh vien trinh cho cha truoc day! Y tuong nay cha nhac nhieu lan voi toi nhung toi khong tra loi gi cho cha. Can nha, khi doi chu thi tat ca cai gi cu deu duoc huy bo, thieu dot ngay "Cha nhin tong quat can phong roi noi phia trong la "ma chambre a coucher". Truoc day, khi buoc vao phong cha, ai nay deu duoc ?nghe? cai mui khong khi bung bit cua mot can phong dong kin (le renferme) va nhin thay nhung ke sach cu, bam day bui bam. Nay thi khac han, gio day phong nay la mot "office" co may vi tinh, ban ghe sach se, ngan nap. Chung toi cung cha chup mot "pose" tai day, xong toi moi cha ngoi mot minh de chup mot anh rieng. Xong, cha yeu cau di tham "la chapelle" cach do khong xa . Cho nay nay la mot phong hoc danh rieng cho sinh vien kien truc ve hoa do.. Cha khong thay ro o xa nen hoi toi cai ban tho (l?autel) con do khong?. Da khong. Cha noi co mot dieu chac chan la buc tuong Duc Me bong Chua con duoc giu dau do chu khong bi mat. Chung toi di xuong tang tret, toi dua cha den phong ?etude ? thoi xua, nay da duoc chia ra thanh ba phong. Chung toi ra phia san,dung lai mot luc roi cha cam on va cao tu ba pho Khoa Truong. Chung toi cung xin cam on cac anh o Hue rat nhieu .Nho cac anh, cha moi co the den tham ngoi truong cu ma tai do cac cha, cac thay da dao tao biet bao the he tre. Toi co luc cung hinh dung, neu cha den truong Thien Huu ma khong vao duoc phia trong thi dung ngoai san , nhin ngoi truong cung duoc roi, nhung nhat dinh phai dua cha den do,neu can thi cha va toi cung di mot chiec cyclo den truong. Khi da dua cha ve nghi ngoi tai khach san, toi cam thay nhe nhom va sung suong. Cach day bon thang, khi thao chuong trinh tham vieng toi da dua cac muc chinh len hang dau gom ba buoi gap go cua cha voi CHS TH va CSV SP o SGN, DNG va HUE neu co the duoc vao cac ngay chua nhat de cac anh chi em den tham du dong dao. Tiep den la tham truong Thien Huu va dua cha di hanh huong LaVang. Cac muc tieu tren deu da dat duoc. Nhiem vu do toi am tham cau mong va co gang thuc hien cho bang duoc voi su giup do cua rat nhieu anh em khac. Va toi cung tin tuong manh liet vao loi cau xin On Tren.

CHS TH va CSVSP Hue khoan dai bua tiec toi tien chao doan ngay mai roi (quitter) co do (l'ancienne capitale). Bua tiec nao cung co sac thai rieng biet va vui ve. Cac linh muc cung hat vai bai hat huong dao truoc day, anh DTHue hat bang tieng phap bai ?Les Feuilles mortes?va chi Le Eva hat mot bai bang tieng duc (chi goc nguoi Duc), tat ca deu duoc khen ngoi bang nhung trang vo tay keo dai. Hom do toi de cha ngoi gan voi cac linh muc cuu hoc sinh . Toi den hoi cha an uong co ngon mieng khong, cha bao toi hay lay gap cho cha mot coussin va mot serviette.! Nguoi ta chi dung khan giay thoi. Cha khong nho (demander l'aide) ai ca ma chiu ngoi nhu vay cung da lau? Tiec tan.

Chung toi dua cha ve k/s. Toi hoi cha da lam valise de ngay mai di ve SGN chua; cha noi mai tiep tuc lam , bay gio thi cha can nghi ngoi da.

Ngay 23 thang 05.

Hom nay doan tro lai SGN. Chung toi den phi truong Phu Bai truoc gio bay nua tieng. Thu tuc xong, doan ra phong cach ly ngoi doi. Ben ngoai van con nhung nguoi dua tien dung nhin ve phia chung toi. Cha Lefas da duoc dat ngoi tren mot xe lan. Cha co ve duom buon. Khi duoc hoi:?Cha co nhan goi ( vouloir laisser) gi cho Hue khong , mat cha da dam le va hoi do (rouge), cha tra loi: "Je veux y laisser mon coeur!". Tau bay ha canh, do khach den Hue xong, anh Hong day xe lan, cung mot nguoi bao ve di theo, ra may bay. Ca hai la nhung nguoi khach duoc uu tien len may bay truoc, chung toi doi khoang muoi lam phut va duoc moi ra may bay. Den SGN, xe da doi (attendre) san, chung toi ve lai SGN Hotel. Nghi ngoi va qui cha dung com trua cung anh chi Le van Long va anh NXHong...

Chieu : qui cha den tham tu vien Regina Mundi.

Ngay 24 thang 05.

Trua hom nay Duc Ong Nguyen Van Lap moi doan dung com trua. Bua com rat than mat va vui ve. Tham du bua tiec co cha chinh va cha pho giao xu Fatima, anh Nguyen Khac Duong. D.O tang qua luu niem cho hai cha. Cho den nay da co qua (trop) nhieu qua! Xong tiec, cha Lefas cam on va chao tu gia D.O. Cha ve nghi ngoi.

Tiec tien chao buoi toi do mot so CHS TH to chuc tai nha hang cua k/s de cha khoi phai di chuyen xa .Dac biet toi hom nay co Duc Giam Muc thanh pho Nha Trang vao du. Duc Giam Muc Nho cung an mac dan su , don gian. Xong tiec, Giam Muc lai ve Nha Trang ngay. Ngai rat tre trung , hon nhien va vui ve. Cha Lefas da gap go va chuyen tro voi ba vi Giam Muc trong chuyen ve tham VN lan nay. Tat ca cac bua tiec deu dien ra trong bau khong khi thoai mai, coi mo va dam am tinh thay tro va bang huu.

Toi hoi cha co cam tuong gi ve chuyen di nay, cha tra loi ngan gon: "Je crois rever". Toi chac cha hai long vi o bat cu noi dau cuu hoc sinh cua cha deu niem no, han hoan chao don cha het suc an tinh. Chua bao gio toi thay tinh than ton su trong dao duoc the hien tuyet voi hon vi toi cung da o trong nghe giao tren 10 nam va nay cung duoc huong nhung thu vui cua thay giao khi ve gia voi cuu hoc sinh cua toi.

Ngay 25 thang 05.

Buoi sang: cac cha di tham cac em khiem thi o nha nuoi tu nhan "Bung Sang". Noi day nuoi tren 50 em mu loa va nguoi nuoi cung la mot mguoi khiem thi. Mot so anh em CHS TH da giup do co so nay tu nhieu nam nay bang cach tu nguyen dong gop. Moi thang chung toi tang cho ho 150kg gao . Vao cac ngay le trong dai nhu Tet am lich, Trung Thu , Noel, chung toi lam cac thuc an dac biet va dem den tang. Khi xin duoc tien mat, chung toi dem den giao cho ho va lay bien nhan de chung toi goi lai cho nha hao tam. Cha Lefas thinh thoang cung goi cho ho it nhieu hien kim.

Anh Truong dung len gioi thieu "gia dinh" cua anh cho cac cha va anh chi em den tham. Can nha qua chat hep cho 52 em mu loa. Lo com nuoc,ao quan va lo cho cac em duoc di hoc (phuong phap Braille) la ca mot van de.

Cac em da chao don phai doan bang hai tau khuc voi dan organ va dan piano. Cha Lefas ngo loi voi chu nhan can nha va cung la nguoi cha , nguoi thay cua cac em. Cha rat xuc dong ve hoan canh cua cac em va long bac ai cua anh Truong. Cha va anh em CHS TH tang cho ho 500USD. Khi cha giao tam phong bi, cha cam lay tay anh ta va noi:?: Toi da den day tham cac em va anh. Tuy anh khong thay toi nhung anh co the so (toucher) vao tay toi va do la mot bang chung la toi va cac CHS TH khong quen anh.? Cha cung ngoi vao dan organ va piano, hai tay la luot tren phiem nga voi vai giai dieu co dien.

Tiep den, chung toi den tham mot co so cua cac chi dong St Paul , noi day co nha nuoi day tre (creche). Cha tang qua va sau do len nha nguyen dang (celebrer) thanh le. Day la lan lam le cuoi cung cua cha truoc khi roi VN vi chieu nay, hai cha se dap may bay ve Paris. Truoc khi cha den VN lan nay, cha hoi lieu tu chang dau den chang cuoi cha co the lam le o do khong ? Cha da lam le tren duoi 10 lan trong khi du lich.

Cha ve khach san va noi cha muon dai (inviter) may nguoi trong doan bua com trua hom nay trong vong than mat.

Cac anh NXHong va anh chi Le Van Long da lam valise cho cha. Qua tang luu niem cua cha nhieu den noi cha noi cha khong the dem ve het duoc, the nhung cac anh chi da co gang thu xep gon gang cho cha. Mot so qua cong kenh da duoc cha tang cho mot so nguoi den tham cha truoc do roi.

Nghi ngoi duong suc, cac cha den san bay Tan Son nhat luc 17g30. Tren xe di den phi truong, net mat cha thoang duom (apparaitre) mot noi buon man mac. Cha chi noi:"C'est fini mon reve!" Cha giu im lang suot chang duong.

Den phi truong, da co nguoi lo thu tuc cho cac cha. Cha doi cai casquette ma mot nguoi o Hue tang cho cha co chu (word) Hue va hinh ve chua Thien Mu. Toi nho hom do cha noi bong dua: "Je fais la publicite pour Hue".

Cha dung mot minh o mot noi, khong noi nang gi voi ai. Toi den om hon cha len hai ma, cha khong chut phan ung. Trong anh mat cha, tiem tang noi nho nhung tiec nuoi. Nguoi ta den moi cha vao phong cach ly. Mot tay, cha cam chiec canne chong nhe nhe xuong nen nha, mot tay cha vin vao tay cam cua chiec chariot da co nguoi day (pousser), va cha cham rai tien vao ben trong?

TKL